Nieuwrode Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/105986.nl">VCD</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/47491149.nl?toptext=890220">Meer informatie</a> Dorp Manege Sint-Jorishoeve MANEGE SINT-JORISHOEVE, MEER DAN PAARDRIJDEN ALLEEN Manege Sint-Jorishoeve focust op een aangename sfeer, respect voor paard en ruiter en vooral op het beleven van veel plezier met paarden. PAARDENBOERDERIJ Manege Sint-Jorishoeve is nog een echte "paardenboerderij". Jaren geleden werden de boerenactiviteiten omgeruild tot paardenactiviteiten. In een authentiek kader kunnen kinderen en volwassenen genieten van pony's en paarden in de prachtige omgeving van het Brabantse Hageland. EEN MANEGE VOOR HET HELE GEZIN Manege Sint-Jorishoeve richt zich niet enkel op kinderen, maar ook op volwassenen. We zijn van mening dat het nooit te laat is om te leren paardrijden en moedigen ouders aan om samen met hun kinderen leuke tijden te beleven bij ons. Kijk op www.sint-jorishoeve.be Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/106313.nl">wandelenrondleuven</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/47527154.nl?toptext=909728">Meer informatie</a> Manège Sint-Bartholomeus Neogotische bakstenen kerk waarvan de toren ooit is omgedraaid. Bloemendorp Waanrode bezit een neogotische kerk uit 1902. Nadat de toren, het dak en het orgel zwaar beschadigd werden door een blikseminslag in 1877, werd de kerk immers vernieuwd en vergroot. Het koor, de sacristie, de grafkapel en een stuk van een zijbeuk zijn overgebleven van de vorige 16de eeuwse, gotische kerk. Voor de kerk staat het standbeeld van de Torendraaier. In 1902 werd de westertoren afgebroken en heropgebouwd aan de zuidwestkant. Dit leverde de inwoners van Waanrode de bijnaam ‘Torendraaiers’ op. Met de steun van de provincie Vlaams-Brabant Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/122267.nl">Wizpr.guide</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/47568938.nl?toptext=994927">Meer informatie</a> Erfgoed Houwaartseberg Houwaartseberg, afslag naar Kriesberg Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/105986.nl">VCD</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/51145657.nl?toptext=1259091">Meer informatie</a> Natuurgebied Sint-Margriete-Houtem Sint-Margriete-Houtem, ook geschreven Sint-Margriet Houtem, is een dorp in de Belgische provincie Vlaams-Brabant en een deelgemeente van de stad Tienen. Sint-Margriet Houtem was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977.Voor de fusie grensde Sint-Margriete-Houtem aan het veld Rode over een kleine afstand aan Neerlinter. Bovendien kwam Bunsbeek niet alleen aan de noordkant tot tegen Houtem. Een aantal percelen in het gehucht Stok "omarmden" de gemeente in het noordoosten. Aldus bestond Houtem uit een gewone kern en een langgerekt gebied dat zich tot tegen Neerlinter uitstrekte. Deze ingewikkelde situatie werd sterk vereenvoudigd, doordat enkele percelen werden toegevoegd aan Kortenaken. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/165089.nl">Wikipedia</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/47490918.nl?toptext=1665636">Meer informatie</a> Deelgemeente Sint-Martinuskerk De Sint-Martinuskerk is een kerkgebouw in Kerkom in de Belgische gemeente Boutersem in de provincie Vlaams-Brabant. De kerk ligt aan de Kerkstraat met naast de kerk een ommuurd kerkhof. Het gebouw bestaat uit een ingebouwde westtoren, een eenbeukig schip met drie traveeën en een smaller koor met twee traveeën. De toren is opgetrokken in zandsteen en heeft een spitsboogvormig portaal met vierpas en een ingesnoerde naaldspits. De rest van het gebouw is hoofdzakelijk in baksteen opgetrokken in classicistische stijl. Het schip en het koor hebben rondboogvensters en hoekblokken, maar geen steunberen. Het geheel wordt gedekt onder een zadeldak. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/165089.nl">Wikipedia</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/4364591.nl?toptext=1668068">Meer informatie</a> Kerk Sint-Pieterskerk De Sint-Pieterskerk of de Kerk van Sint-Pietersbanden is een kleine kerk in de parochie Sint-Pieters te Vissenaken . De Sint-Pieterskerk is een eenbeukige classicistische kerk met ingebouwde westertoren. Ze is gebouwd in 1767. Als bouwmaterialen werd vooral gebruikgemaakt van baksteen en zandsteen. Naast de kerk bevindt zich de ommuurde pastorie uit 1636, opgetrokken in Vlaamse renaissancestijl. In de 18e eeuw werden wijzigingen aangebracht aan de ingangsdeur en aan het interieur. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/165089.nl">Wikipedia</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/4364603.nl?toptext=1668076">Meer informatie</a> Kerk Sint-Maartenskerk De eerste, kleine Sint-Maartenskerk was opgetrokken uit keien en arduinsteen en bedekt met een schaliëndak. Rond 1100 werd een romaanse kerk opgetrokken. De heilige Himelinus zou er volgens de overlevering in 631 begraven zijn en dat maakte van de kerk een centrum van volksdevotie. Eeuwenlang kwamen pelgrims uit alle windstreken ernaartoe. Boven het graf van de heilige, aan de ingang, was een altaar opgericht met erboven een muurschildering die Sint-Hemelinus voorstelde. Aan het altaar, achter een gesloten deur, was een grote put. Pelgrims haalden aarde uit deze put - er stond een ladder met wel zeven sporten in, zo diep was hij - en namen die mee naar huis. Zij mengden de aarde in het eten van mens en dier en hoopten zo ziekten te genezen. Het altaar met het beeld van de heilige werd door Franse en Hollandse troepen in 1635 vernield. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/165089.nl">Wikipedia</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/4364357.nl?toptext=1668086">Meer informatie</a> Kerk De oude tramroute Je staat op de bedding van de vroegere tramlijn Aarschot-Tielt die op 21 januari 1898 door de Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen geopend werd. De bedding ligt aan de rand van het Ralisbos, vandaag nog altijd een groene long in het midden van het dorp. De tram, in het begin een stoomtram op steenkool, werd in de volksmond 'de zwarte tram' genoemd en was samengesteld uit een locomotief, goederenwagons, reizigersrijtuigen en een dienstwagen voor het personeel. De lijn werd in 1953 stopgezet en vervangen door een autobuslijn. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/84656.nl">Landelijke Gilden fiets-, wandel- en autoroutes</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/49159855.nl?toptext=2877012">Meer informatie</a> Spoorlijn Sint-Quirinus Heterogeen geheel met omringend kerkhof: westtoren, een beuk van drie traveeën, een uitspringend transept en een driezijdig koor, geflankeerd door sacristieën. Gotisch koor van bak- en zandsteen, op sokkel van ijzerzandsteen, versterkt door typisch Brabantse steunberen (15de eeuw?); noordsacristie uit dezelfde tijd. Gotisch transept van dezelfde materialen uit de 16de eeuw. Bakstenen beuk heropgebouwd in 1748 (steen in de noordgevel), waarbij de oude zijbeuken weggelaten werden; binnenin sporen van de spitsboog der zijbeuk (ook buiten zichtbaar); oostelijke zuilen van de zijbeuk op eigenaardige wijze opnieuw gebruikt. Stucplafonds en zuidsacristie uit de 18de eeuw. Toren en bijbouwen gedagtekend 1847. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/407259.nl">Onroerend Erfgoed Vlaanderen</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/4364364.nl?toptext=3220652">Meer informatie</a> Gebedsplaats 69 +68 <a href="https://www.routeyou.com/location/view/50188756.nl?toptext=7478891">Meer informatie</a> POI Panoramastraat PanoramastraatBeklimmingscode van RouteYou : <a href="//help.routeyou.com/topic/view/640" rel="nofollow" target="_blank">E_4_d</a><ul><li>Lengte : 0.69 km</li><li>Stijging : 31 m</li><li>Gemiddelde hellingsgraad : 4 m / 100 m - 4.43 %</li><li>Maximale hellingsgraad : 5.42 %</li></ul> Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/607725.nl">Cols&Climbs@RouteYou</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/51146101.nl?toptext=7485296">Meer informatie</a> Helling Hellegat HellegatBeklimmingscode van RouteYou : <a href="//help.routeyou.com/topic/view/640" rel="nofollow" target="_blank">E_4_c</a><ul><li>Lengte : 0.57 km</li><li>Stijging : 25 m</li><li>Gemiddelde hellingsgraad : 4 m / 100 m - 3.77 %</li><li>Maximale hellingsgraad : 10.3 %</li></ul> Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/607725.nl">Cols&Climbs@RouteYou</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/51839238.nl?toptext=8231159">Meer informatie</a> Helling Het Stenen Huis, meer dan het oudste woonhuis van Tielt-Winge Deze in 1648 gedateerde voormalige afspanning bevindt zich op het gehucht Heuvel, langs de oude Leuvensebaan. Zoals de benaming suggereert was het Stenen Huis waarschijnlijk één van de eerste stenen woningen in de streek. De ligging langs de toenmalige oude Leuvensebaan, tussen Leuven en Diest, maakte het een aantrekkelijke locatie voor een afspanning. Er was echter zeker een eerder gebouw: minstens vanaf 1609 kwam het schepencollege hier ter plaatse bijeen ‘int leeuken’, een naam die ook nog in de 18de eeuw zou doorleven als het ‘leeuwkenshof’. Op een tiendenkaart van 1717 is het Stenen Huis voorgesteld als een omgracht complex met een woonhuis, een viertal bijgebouwen en een waterput met hefboom. Het pand is opgetrokken in traditionele bak- en zandsteenstijl met beperkt gebruik van natuursteen. Kijk eens naar de ramen: boven het raam zie je twee ontlastingsboogjes met daarboven nog eens een overkoepelende boog. Dit minder gebruikelijk ontlastingssysteem is illustratief voor de ruimere en rijkere 17e-eeuwse landelijke woning. Sinds jaren ijvert de eigenaar om het pand zo oorspronkelijk mogelijk te restaureren. Eind 2018 werd gestart met het herstel van het omgevend landschap. In samenwerking met <a href="https://www.rlnh.be/" rel="nofollow" target="_blank">Regionaal Landschap Noord-Hageland</a> en de <a href="http://www.boomgaardenstichting.be/" rel="nofollow" target="_blank">Nationale Boomgaardenstichting</a> werd 70 are boomgaard heraangeplant. Oude kaarten tonen aan dat het Stenen Huis vroeger omringd was met hoogstamboomgaarden. Daarom werden 38 hoogstammen aangeplant met lokale rassen van appels, peren, pruimen, perziken, kweeperen, okkernoten, kersen en krieken. Het areaal werd omringd door 300 meter meidoornhaag. Het hoeft ons dan ook niet te verwonderen dat de eigenaar zich inzet voor restaureren en conserveren van het roerend en onroerend erfgoed en het herstellen van het cultuurhistorisch landschap rond het dorpsgezicht. Met tal van activiteiten wil hij het draagvlak voor erfgoed bij het groot publiek vergroten via lezingen, wandelingen en cursussen. Succesvol zijn de opledingen in hagen vlechten, bomen knotten en maaien. Verder beschikt hij over bronnenmateriaal en documentatie over Tielt-Winge. Voor er zomaar aan herstel van het beschermde gebouw gedacht werd, werd een bouwhistorisch én een archeologisch onderzoek uitgevoerd. Eind 2022 werd het hersteldossier goedgekeurd. We zijn benieuwd hoe het oude pand in zijn glorie zal herrijzen. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/49467343.nl?toptext=8426143">Meer informatie</a> Historisch gebouw Keihard: Tiens kwartsiet op de weg Op dit kruispunt is het de moeite om even naar de kasseistenen te kijken. Logisch dat die hier op het hellend kruispunt liggen. Ze stabiliseren de weg en maken het gemakkelijker om bij slecht weer de helling te nemen. Tiens kwartsiet werd – zoals je kan vermoeden – ontgonnen ten zuiden van Tienen. In de prehistorie werd het tot ver buiten het gebied van oorsprong verhandeld als pijl- en speerpunten. In de middeleeuwen werd de steengebruikt voor kerken en andere belangrijke gebouwen. Sinds het einde van de 18de eeuw tot in het interbellum werd de steen gebruikt als kasseisteen voor wegen, vooral dan in deze streken. Omwille van de rossige kleur sprak men van ‘Rosse Napoleonskop’ of ‘Tiense vossekop’. De steen is een geologische eigenaardigheid. De steen ontstond door een compacte neerslag van kiezelzuur, miljoenen jaren geleden. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52171697.nl?toptext=8604633">Meer informatie</a> Geologisch punt Een Amerikaan in onze bossen De Amerikaanse eik (Quercus rubra) is zeker geen onbekende in onze Vlaamse bossen. Afkomstig uit het oosten van Noord-Amerika, werd de soort bij ons aangeplant op het einde van de 18de eeuw. Zo staat vast dat baron de Poederlé reeds in 1772 met deze soort aan het experimenteren was. Verder vermeldt Houba een exemplaar in een park te Hamal tegen Tongeren dat in 1782 op inlandse eik geënt was. En met weet dat in 1803 een Amerikaanse eik door Hendrik Stier van Aertselaer, aangeplant werd bij het kasteel ‘De Mick’ in Brasschaat. In het begin is het een boom die in parken wordt aangeplant. Maar vanaf 1870 begon het Bestuur van Bruggen en Wegen diverse Amerikaanse eikensoorten langs de wegen aan te planten, voornamelijk de Amerikaanse eik en de moeraseik. In de zitting van de Hoge Bosraad van 22 december 1910 werd tenslotte aangenomen dat de Amerikaanse eik in België een exoot met een groot belang was en zou hij zijn weg vinden in de exploitatie van bossen. De boom had toentertijd verschillende voordelen. Er was immers minder onderhoud en verzorging nodig om de boom te laten floreren, ziektes waren bij ons onbekend en de dikke strooisellaag belette opslag van andere planten. Hij groeide sneller dan de inlandse eik en werd zo’n 35 meter hoog. Die voordelen zijn nu een nadeel geworden. De boom wordt minder oud dan de Europese eiken. Na 40 jaar zijn deze bomen niet meer geschikt langs lanen wegens het gevaar van vallende takken. Dat er geen ondergroei mogelijk is, is niet goed voor de biodiversiteit. En sinds 2006 wordt de Amerikaanse eik bedreigd door een andere gast uit Amerika, namelijk de Amerikaanse ooglapmot (Bucculatrix ainsliella). Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52171728.nl?toptext=8604664">Meer informatie</a> Boom Binders en brandbrieven Het Hageland werd lange tijd beschouwd als een onveilige streek. In reisbrieven uit 1824 van enen Henriette van Wildenstein aan een Sophia Bergman, lazen we het verhaal van een familie die met een koets op reis was overvallen werd. Maar de reizigers die gewapend waren, beten van zich af en er konden zelfs een schurk gevangen nemen: "En waar zijn wij dan nu ?" vroeg mijn vader. “In het Hageland," was het bevend antwoord, “nabij Zoutleeuwen." Nu werd in ééns alles licht. Deze streek vol bosch, moeras en kreupelhout is zeer onveilig, en heette zelfs in vorige tijden: le repaire des brigands.” Het archief van de Tribunal criminel du Département de la Dyle te Brussel vermeldt het bestaan van dievenbenden te Scherpenheuvel (1813), te Rillaar (1815), te Budingen (1816), te Diest (1817) en te Kapellen (1818). Door leden van deze benden werden brandbrieven geschreven. Boeren werden verplicht een bepaalde som geld op een aangeduide plaats te leggen. Bij weigering zouden hun huizen in brand gestoken worden. Ook te Nieuwrode zouden drie personen dezelfde methode toepassen. Zo kreeg de boer Willem van Orshoven een briefje om zeven zilveren pistolen bij een knotwilg aan de Lostingbeek te leggen. Zo niet zou het huis in brand gestoken worden. De boer voldeed hieraan. Blijkbaar dachten de schurken een gemakkelijke prooi te hebben en al vlug volgde een tweede brandbrief. Ook deze keer betaalde de boer, maar ondertussen had hij de burgemeester Vermeyen verwittigd. Deze stelde de veldwachter van Nieuwrode en Wezemaal aan om de plaats te bespieden, Ondanks deze maatregel was de volgende dag het geld verdwenen. Enkele dagen later, kreeg de boer een derde brandbrief. Maar nu liet de burgemeester met een groot aantal mannen de plaats bewaken en konden ze twee jonge mannen bij de kraag vatten. Blijkbaar waren de schooiers ongeletterd want ze bekenden in aanwezigheid van talrijke personen, dat de brieven geschreven waren door Aldegonde S., geboren je Wisemaal, 19 jaar oud, werkend en wonend bij haar ouders te Nieuwrode. Ze had die brieven geschreven op hun aandringen en met de belofte haar deel te krijgen van het geld. Aldegonde S. werd bij haar ouders aangehouden Men vond in haar bezit: geschrift, een geslepen pen, een potlood en een half blad wit papier. Zij bekende de brieven te hebben geschreven. De rechter van instructie te Leuven deed de vergelijking van het schrift en stelde vast dat zij werkelijk de brieven had geschreven. De zaak kwam voor het gerecht te Brussel op 15 oktober 1819. Frans VJ. en Jan V., beiden van Nieuwrode werden veroordeeld tot 12 jaar dwangarbeid. Aldegonde S. kreeg 5 jaar. Op de Grote Markt te Aarschot moesten zij gedurende één uur aan de schandpalen staan die daar werden opgericht. Boven hun hoofd las men in grote letters hun naam, beroep, woonplaats en misdrijf. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52171731.nl?toptext=8604667">Meer informatie</a> Verhaal Bollenberg BollenbergBeklimmingscode van RouteYou : <a href="//help.routeyou.com/topic/view/640" rel="nofollow" target="_blank">E_5_d</a><ul><li>Lengte : 0.42 km</li><li>Stijging : 12 m</li><li>Gemiddelde hellingsgraad : 3 m / 100 m - 3.19 %</li><li>Maximale hellingsgraad : 6.26 %</li></ul> Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/607725.nl">Cols&Climbs@RouteYou</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52295337.nl?toptext=8730489">Meer informatie</a> Helling Het kasteel van Lubbeek. Absoluut geen luchtkasteel. Van hieruit hebben we een gezicht op het vroegere kasteel de Biolley-T'Serclaes. Maar voor het in 1798 tijdens de Franse overheersing in handen kwam van burgers, was deze plek eeuwenlang eigendom van de Sint-Geertruiabdij te Leuven. Einde 14e eeuw was er reeds sprake van het Hof ter Capelle. Capelle zal dan wel verwezen hebben naar het bedevaartsoord van Onze-Lieve-Vrouw, vlakbij. Naast het landbouwhof werd een huis van plaisantie gebouwd. Dat was een plek om zich terug te trekken uit de drukte van de stad of om verkoeling te zoeken op hete zomerdagen. Op het einde van het ancien régime was het uitgegroeid tot een luxueus verblijf voor deze reguliere kanunniken. Op de kaart van Ferraris zien we de strakke en geometrische aanleg van het park. De grote vijvers, waarvan er nu slechts enkele overschieten, namen een belangrijke plaats in en waren belangrijk voor de viskweek. Trouwens, aan het domein was ook een boerderij verbonden. In de loop van de 19de eeuw zou het goed herhaaldelijk aangepast worden en evolueerde het strakke Franse park naar een romantisch Engels park, zoals we het nu nog grotendeels zien. Na gewisseld te zijn van enkele eigenaars, werd het in 1853 aangekocht door Theodoor de T'Serclaes de Wommersom, lid van een eeuwenoude adellijke familie. Hij had zich tijdens de strijd van de Belgische onafhankelijkheid onderscheiden. Hij werd trouwens tijdens de gevechten zwaar gewond. Op 2 juli 1840 trouwde hij in Verviers met Marie Anne de Biolley (1822-1859), dochter van textielbaron, burggraaf en senator Raymond de Biolley. Zijn zoon, Evrard T'Serclaes, was een vroom katholiek. Hij liet in 1890 een neogotische slotkapel bouwen in het kader van de ‘herkerstening’ van het domein, waarbij de als te bloot ervaren beelden die refereerden aan de klassieke oudheid, werden verwijderd en naar verluidt zelfs werden begraven. Theodoor ontpopte hij zich als een verdediger van de Vlaamse taal, de taal van de meerderheid van de Belgen. In twee toespraken in juni 1849, verzette hij zich tegen de volgens hem nefaste taalpolitiek van de regering Lebeau en voorspelde de grootste gevaren voor de Belgische eenheid, indien de door de meerderheid in het land gesproken 'Vlaamse' taal verder zou worden verdrukt. 'T Serclaes was een devoot man. Hij werd begraven in de familiekelder in Wommersom, gekleed in de pij van de Derde Orde van Sint-Franciscus, waarvan hij lid was. In zijn testament had hij de wens uitgedrukt dat zijn hart in een koperen koffertje zou bewaard worden in de basiliek van Scherpenheuvel. Een speciale tegel in de basiliek geeft de plaats aan waar het hart werd bijgezet. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/49766420.nl?toptext=9014603">Meer informatie</a> Kasteel De Dorpskring. Een drukke rotonde envreemd vogelgekwetter. Het centrum van Lubbeek bestaat uit een groot plein dat ‘dorpskring’ noemt. Dit uitzicht kreeg het pas na de Tweede wereldoorlog toen gemeentehuis en dorpsschool werden afgebroken. 250 jaar geleden, op de Ferrariskaart zien we deze cirkelvormige aanleg, maar binnen die cirkel zien we akkers, hagen en enkele boerderijen. In 1841 liep er reeds een weg dwars over het plein op het traject van de vroegere boomrij van de Ferrariskaart. Misschien dat deze cirkel oorspronkelijk ook een gemeenschappelijke dries was met rondom huizen en boerderijen. Op het einde van de 18de eeuw en later werden die gemeenschappelijke gronden vaak verkaveld en bebouwd. Vandaag is dit toch wel een vrij kaal en weinig sfeervol plein met druk verkeer. Dat er op de rotonde kunstmatig vogeltjesgekweel uit een nepconstructie komt, is ronduit surrealistisch. Het is eens iets anders dan de muzak in de winkelstraten van de stad. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52530960.nl?toptext=9014622">Meer informatie</a> Dorpszicht Reyserenvreun, nog een vroente, de heilige Geest en een kale berg Rijzeren is weerom een vroente of zo'n gehucht op gemene grond. Als je hier een klein ommetje wilt doen van een paar honderd meter, maar dat zeker de moeite waard is, dan neem je links de Reyservreun. Hier passeer je voorbij een bijzonder groot veeteeltbedrijf op een plek waar vroeger de Heilige Geesthoeve was. Vandaag is het een erg moderne stal midden de weilanden. maar vroeger was dit eigendom van de Geesttafel van Diest. Dit was een soort van OCMW avant la lettre. Vaak waren dit rijke instellingen omdat ze regelmatig legaten ontvingen van weldoeners die hoopten op een goede ontvangst in de hemel of die hun laatste jaren onbezorgd sleten in een gasthuis van de Tafel. Niet zelden bestonden deze legaten uit grond. Als je wat verder doorloopt kom je op de Kaleberg, een hoog punt in de regio en waar je een prachtig uitzicht hebt op het omringende landschap. Als je even wilt rusten, dan staat hier een bank. De naam zou komen van het gehucht, Rijseren, komt van Ter IJzeren, waarbij IJzer de naam is van een beekje op zijn beurt afkomstig de Keltisch benaming Isara. dat betekent 'woelig, fris water'. De niet zo spectaculaire beek die we in de buurt zien, noemt evenwel de 'Spoelbeek'. In het gehucht was er ook een dries, Rijserendries, en dat was een gemeenschappelijke weide waarop iedereen zijn dieren kon laten grazen. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52723345.nl?toptext=9208484">Meer informatie</a> Dorpszicht Sint-Rochuskapel. Waar de pest niet verder kon. De oudste kaart waar de kapel vermeld staat is deze van Villaret, daterend van halverwege de 18de eeuw. Maar er zou reeds eerder een kapel gestaan hebben. De legende gaat dat ze werd opgericht op de plaats waar in 1624 de pest werd tegengehouden. Deze had reeds Kortenaken en delen van Miskom geteisterd, maar werd tegengehouden wanneer men aan de bouw van de kapel begon. Dat het er een voor de heilige Sint-Rochus was, was vanzelfsprekend. Sint-Rochus was zowat de meest populaire pestheilige. Opvallend was dat de kapel in de jaren na de ‘Spaanse griep’, die Europa teisterde op het einde van de Eerste Wereldoorlog, een bijzondere toeloop kende. De kapel werd in 1924 – zie jaarsteen in de geveltop – heropgebouwd. Oorspronkelijk was het de bedoeling om een rijkere kapel te voorzien, maar de inbreng van de offerblok en de beperkte crowd funding maakte dat na de Eerste Wereldoorlog een meer bescheiden plan moest worden uitgevoerd, weliswaar getekend door kanunnik Raymond Lemaire. Het aspect is neoromaans. Het eeuwenoude beeld van Sint-Rochus werd in 1994 gestolen en vervangen door een beeld dat een gift was van de Vrienden van de Sint-Rochusparochie uit Aarschot. Maar dat kunnen we vandaag blijkbaar niet meer zien want de kapel lijkt een stapelplaats van kerkstoelen en wacht nog op een herinrichting van het inerieur. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52723407.nl?toptext=9208546">Meer informatie</a> Kapel Arnoutsmolen, getrapte vissen en elektriciteit Het is even zoeken voor je het weggetje naar het molenrad gevonden hebt, achteraan het molenhuis. Maar je kan er zeker bij komen. Daar heeft de eigenaar voor gezorgd. En met wat geluk zie je het in 2025 herstelde waterrad draaien. De eerste molen werd opgericht vóór 1500. In 1853 werd de molen eigendom van de molenaarsfamilie Arnauts; vandaar de naam. oorspronkelijk was dit een 'onderslag'molen. Dit is het oudste type watermolen. Bij onderslagmolens stroomt het water onder het rad door. Het water duwt onderaan tegen het waterwiel waardoor het achteruit draait. Dit type molen komt vooral voor op de wat grotere beken/kleinere rivieren en is typisch voor waterlopen met een klein verval. Toch kan dit type molen in optimale omstandigheden een rendement van 70% halen. In 1940 werd het gebouw door Belgische soldaten vernield in een poging de opmars van het Duitse leger te vertragen. Reeds in 1941 werd het gebouw terug opgebouwd en werd het waterrad vervangen door een turbine. Tot 1960 gebeurde het malen nog op waterkracht. Door een tegenvallende efficiëntie van de turbine werd overgeschakeld op twee elektromotoren en nog later werden de molenstenen vervangen door een moderne ‘hamermolen’. Daarmee werd sneller, maar grover meel gemaakt dat dan voor veevoeder gebruikt. De laatste molenaar, Paul Arnauts (1928-2012), bleef nog tot 1986 actief waarna het malen van het koren op deze plaats definitief stopte. Nog later, in 1992, werd de loop van de Velpe aangepast weg van het gebouw en kwam er een nieuw kunstwerk met daarin een stuw, een vistrap en plaats voor een toekomstig waterrad. Het zou nog tot eind 2024 duren eer ditwerd geplaatst en al die tijd stortte het water zich volledig nutteloos doorheen de watergang de diepte in… Sinds midden juli 2025 is de molen terug actief maar als producent van elektriciteit. In het beste geval kunnen 6 gezinnen hiervan genieten. Een en ander hangt af van het debiet van de Velpe. De ‘Velpestroom’ weegt ongeveer 4 ton, en heeft een diameter van een kleine 6 meter. De generator heeft een vermogen van zo’n 7,5 kW. Orgelbouwer Stan Arnauts had er zijn atelier. Naast het rad zie je een brede vistrap. Vissen zouden de trap moeten nemen om stroomopwaarts te geraken, maar of dit werkelijk met zo'n hoge treden kan, is niet duidelijk. Ga nog even naar de straatkant en bekijk het woonhuis. Dit is een modernistische woning uit het interbellum die sterk doet denken aan een stijl die in Nederland ontstaan is: grijze bakstenen in een bijzonder verband en een driehoekig erker. Op het erf zie je een molensteen. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52724748.nl?toptext=9209887">Meer informatie</a> Watermolen De nieuwe hoeve Kemerlinckx. Een burgemeester, jenever en bier. Deze doening was op het einde van de 19de eeuw de hoeve met de meeste grond in Miskom, zo’n 45 à 50 ha. Wat we nu zien als een gesloten blok en verkeerdelijk als vierkantshoeve zou bestempeld worden, waren oorspronkelijk losse volumes, gescheiden van mekaar omwille van brandgevaar. Pas in de loop van de tijd zijn ze met mekaar verbonden geraakt. Bemerk bij de dwarsschuren de grote inrijpoorten die toch wel iets zeggen over de rijkdom want hier reden de wagens met opgetast graan en andere veldvruchten binnen. En dat die rijkdom moest beschermd worden zie je bij de westkant van de schuur aan de ramen met tralies. De hoeve dateert van 1820 en werd gebouwd door Joannes Franciscus II Kemerlinckx (1780-1853), de zoon van een Kemerlinckx uit de 'oude' hoeve 50 meter verderop. Diens zoon – eigenlijk een ‘gewettigd kind’ – zou met een volle nicht trouwen. Het vreemde is dat ze beiden zeven jaar zijn wanneer ze huwen in 1823. Dit kon nog wel in de Hollandse periode en gebeurde om dynastieke of economische redenen. Dat er meer moet achter zitten blijkt uit het feit dat zijn ouders pas in 1831 huwen! Hij werd burgemeester van Miskom, maar dat was niet zo verwonderlijk want hij was ook hier brouwer en jeneverstoker. Brouwers waren immers rijk genoeg om aan de verkiezingen in een stelsel van cijnsrecht deel te nemen. Er waren geen materiële voorwaarden om verkozen te worden, maar om te kunnen stemmen had je wel rijkdom nodig en werd je kiesrecht bepaald door de hoogte van directe belastingen. Dat verschilde in functie van het aantal inwoners. Voor een dorp van minder dan 1000 inwoners - zoals Miskom - lag het kiesrecht op minder dan 50 frank aan directe belastingen. Geen wonder dat alleen een selecte club de politiek in het dorp bepaalde. In die periode was een jeneverstokerij vrij logisch op een hoeve waar de granen beschikbaar waren. Omdat deze stokerij niet vergund was, werd ze op het kadaster aangeduid als ‘gevaarlijk gebouw’. De likeurstokerij werd nog voor 1900 opgeheven omwille van een wetgeving die een jaarlijkse vergoeding voorzag voor het stilleggen van de stokerij. De brouwerij was gekend onder de naam ‘Brouwerij De Ster’ die bieren aan lokale cafés leverde. In de Eerste Wereldoorlog werd het koper gestolen door de Duitsers, maar ondanks startte de brouwerij in 1922 weer op en bleef actief tot 1945. Ze brouwde twee soorten bier voor de lokale herbergen. Dit was rond 1880 niet de enige brouwerij. Er zouden er zo’n drie geweest zijn op de ongeveer 500 bewoners te Miskom. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52724752.nl?toptext=9209891">Meer informatie</a> Hoeve De Velpe en de verdwenen Overmolen Op het einde van de Strostraat zie je nog de gebouwen van de Overmolen. Een waterrad zie je niet meer. De Overmolen (Overste Molen), Stiersmolen of Molen Van Wilder (naar de eigenaars-molenaars) was een korenwatermolen op de Velpe. Het was eveneens een onderslagmolen waar het water onder het rad doorstroomde. De molen dateert van het einde van de 15de eeuw. Van Wilder kocht hem in 1869. Hij was ook eigenaar van de windmolen van Miskom. De molenaar werkte op beide molens. In 1938 was er brand en diende de molen met de activiteiten te stoppen. We zien hier ook een vistrap. Maar interessant is dat we hier ene mooi gezicht hebben op de Velpe. De Velpe ontspringt in Opvelp (Bierbeek) en mondt zo'n 35 km verder uit in de Demer bij Halen. De naam komt van het Frankische ‘felwa (wilg) + ‘apa’ (water): wilgenbeek. In de vallei zijn nog heel wat eeuwenoude landschapsstructuren zoals kleine percelen met knotwilgenrijen en houtkanten te bemerken. De Velpe is de rivier die het water van zandlemig Hageland afvoert. In de vallei zijn nog enkele mooie watermolensites. De vallei is van groot belang omwille van de flora en de fauna, onder meer op ornithologisch vlak. In de tweede helft van de 19de eeuw werden op tal van plaatsen in het alluvium van de Velp de beemden omgezet in bos- of populieraanplantingen. Voorheen bestonden nog grote delen van de vallei uit open uitgestrekte beemden. Hier is dit beemdenlandschap goed bewaard gebleven. Het alluvium tussen Kortenaken en Kersbeek-Miskom is sinds het einde van de 18de eeuw niet veel gewijzigd: de perceelsstructuur is behouden. Er is nog heel wat perceelsrandbegroeiing die in combinatie met de percelen bos (die er eind 18de eeuw ook al waren) een gecompartimenteerd landschap vormen. Tussen Miskom-Vroente (zie Arnautsmolen) en Miskom-dorp is een deel van de beemden omgezet in akkers en boomgaarden. Graas- en hooilanden met geknotte bomenrijen zijn kenmerkende elementen. De historische actie rond de Velpe in de jaren 70-80 van vorige eeuw staat symbool voor de werking van de toenmalige Regionale Vereniging Natuur en Landschap (nu Natuurpunt Oost-Brabant). Deze succesvolle actie tegen de aanbestede rechttrekking van de Velpe van Opvelp tot Kortenaken schreef geschiedenis. Het was de hefboom om een einde te maken aan het systematisch rechttrekken van beken ten behoeve van landbouw om drainage te verbeteren en graslanden te kunnen omzetten naar akkers. Daardoor vormt de Velpe nog een structuurrijke en meanderende rivier. Naast de rivier bestaat helaas wel een dicht netwerk van afwateringsgrachten waardoor het landschap verdroogde. Hierdoor verdwenen de meest natte hooilanden en de bijhorende natuurwaarden. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52724959.nl?toptext=9210098">Meer informatie</a> Rivier De oude jongensschool, een woning voor de hoofdonderwijzer en 'AkkerArt' In 1617 was er reeds een vermelding van een school in Miskom. De school hier dateert echter van 1860. Kijk vooral eens op de voormalige speelplaats. Daar ontdek je een fraai stukje muurkunst. Achttien cultuur- en gemeenschapscentra in Oost-Brabant verenigden zich in 2024 als ‘Regio Oo(g)st’. Met hun Boerenproject werd aandacht gevraagd voor de essentiële rol van de lokale landbouw in het oosten van Vlaams-Brabant. Met het streetartproject AkkerArt werd het landelijke karakter van het Hageland en het Dijleland belicht en de boerenstiel gepromoot. In 15 steden en gemeenten is er, op soms onverwachte plaatsen, gloednieuwe street art te vinden. Hier zien we het werk van Hans Geyens. Hans Geyens is een kunstenaar en letterschilder die zijn inspiratie vindt in de stedelijke omgeving, vooral in de historische en moderne mix van Leuven. Zijn werken, bekend om hun sterke visuele impact, combineren abstractie met grafische kunst. Het gedicht werd geschreven door een inwoner van Kortenaken, nl. Carla Laureys. De juiste volgorde van het gedicht leest van onder naar boven! Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52724966.nl?toptext=9210105">Meer informatie</a> Street art Het Rapshof / Jos Theys Boerderij: Van adellijk domein tot modern vleesbedrijf. Wie vandaag door de Sluisbeekstraat passeert, wordt verrast door een stijlvol landhuis met een prachtig aangelegde tuin. Dit is het resultaat van een grondige restauratie nadat de eeuwenoude hoeve in 1990 door een brand werd geteisterd. Tegenwoordig huisvest de locatie een modern veebedrijf, een in de streek zeer bekend restaurant en – sinds de verbouwing van de oude koestallen in 2016 – een bijzondere bed-and-breakfast van uitbater Jos Theys. Het vleesbedrijf startte al in de jaren zestig en is gespecialiseerd in rund- en kalfsvlees. Omdat Jos Theys op een gegeven moment niet meer de gewenste kwaliteit vond bij externe boeren, nam hij de kweek volledig in eigen beheer. Samen met lokale boeren worden de dieren nu zelf grootgebracht en krijgen ze eigen geproduceerd voer. Voor Jos is die nauwkeurige opvolging essentieel: de manier waarop een dier opgroeit, bepaalt volgens hem de kwaliteit van het vlees, niet het ras. Verbonden met de Brabantse Omwenteling De geschiedenis van de hoeve gaat ver terug. In de 18e eeuw was het complex eigendom van de adellijke familie van der Noot. Zoon Hendrik van der Noot (1731-1827), een bekende advocaat en kortstondig de leider van de Brabantse Omwenteling (1789-1790), erfde de boerderij. Hij liet de boerderij in 1807 renoveren door zijn pachter, Petrus Roelandts. Dit jaartal is vandaag nog steeds te zien in de waaier van de achterdeur. Later, in de vroege 19e eeuw, kwam de hoeve via erfenis in handen van de Gentse familie Drugman-van der Noot. De hoeve op historische kaarten Het Rapshof is een historische locatie die al in 1665 op de kaarten van de Abdij van Park schitterde. Opvallend op oude kaarten (zoals de Villaret- en Ferrariskaart) is dat de hoeve uit losse, verspreide gebouwen bestond, compleet met moestuinen en een boomgaard. In dit deel van het Hageland was zo'n open structuur met losse woon- en bedrijfsgebouwen heel gebruikelijk – in tegenstelling tot de gesloten vierkantshoeves in het zuiden van de regio. Deze bouwwijze had waarschijnlijk een heel praktische reden: het hielp om de schade te beperken in het geval dat er brand uitbrak. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/53111683.nl?toptext=9597777">Meer informatie</a> Hoeve De vallei van de Droge beek. Samen tegen bodemerosie en wateroverlast Maatregelen zoals grasstroken, dammen en aangepaste teelttechnieken beschermen onze vruchtbare grond tegen wegspoelen en verminderen water- en modderoverlast. Hier op deze locatie zie je daar een mooi voorbeeld van: Erosiepoelen: Twee speciaal aangelegde poelen vangen afstromend water en modder op. Hierdoor kan het water ter plekke in de bodem infiltreren en slibt de Droge Beek niet dicht. Schotten in de gracht: Dankzij schotten met kleine openingen wordt het water gebufferd en vertraagd afgevoerd, wat de infiltratie extra bevordert. Steun voor landbouwers Landbouwers spelen een cruciale rol en worden aangemoedigd om erosiebeperkende technieken toe te passen. Denk aan directe inzaai, drempeltjes tussen aardappelruggen, of de aanleg van grasstroken en houtkanten. Financiële boost in 2025: Bovenop de Vlaamse subsidie van 75% doet de provincie er nog schepje bovenop met 15% extra subsidie voor kleinschalige maatregelen (tot maximaal € 15.000). Dit brengt de totale steun op maar liefst 90%! Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/53112787.nl?toptext=9598881">Meer informatie</a> Vallei Huis Roelandts-De Preter: Een statige blikvanger met een rijk verleden Op de hoek van de Gravenstraat en de Bruul trekt een statig burgerhuis meteen de aandacht. Wie goed naar de voorgevel kijkt, ontdekt boven de deur het jaartal 1822 in een elegant chronogram, geflankeerd door de initialen van Petrus Roelandts en Anna Elisabeth De Preter. Het echtpaar liet deze indrukwekkende woning bouwen op de fundamenten van een robuuste, 18de-eeuwse stenen hoeve. Destijds was een stenen gebouw een uitzonderlijke luxe in een landschap van leem en vakwerk. Rond 1750 baatte Hendrik Froonick hier al een bloeiend landbouwbedrijf én een herberg uit. Na de heropbouw door de familie Roelandts bleef het pand dienstdoen als 'afspanning'. Wie goed kijkt, ziet aan de voorgevel nog steeds de ijzeren ringen waaraan reizigers destijds hun paarden vastbonden. Architectonisch is het pand een prachtig voorbeeld van hoe de neoclassicistische stijl in de vroege 19de eeuw zijn weg vond naar het platteland. Dit dubbelhuis kiest volop voor orde, symmetrie en een strakke, burgerlijke elegantie. Met maar liefst vijf traveeën en opvallend hoge ramen straalt het gebouw pure grandeur uit. De gevel is sober maar smaakvol versierd met witte gobertangesteen, die onder andere gebruikt is voor de raamomlijstingen en de brede plint. Opvallend is dat de benedenverdieping zich zo'n 60 centimeter boven het straatniveau bevindt. Vermoedelijk was dit een slimme ingreep om het woongedeelte droog te houden tijdens zware stortbuien, wanneer water en modder door dit deel van het dorp stroomden. Daaronder ligt een enorme kelder die over de volledige breedte van het huis loopt. Voor een drukbezochte herberg was dit de ideale, koele opslagplaats voor dranken en lokale kazen. Ook de zijgevel loont de moeite om even te bestuderen. De lichte knik in het dak zorgde er waarschijnlijk voor dat regenwater destijds vlot en ver genoeg van de gevel wegdruppelde. Daarnaast zie je aan de dakrand prachtig bewaard gebleven 'vlechtingen' of beitels: wigvormig metselwerk dat de schuine wanden van de puntgevel extra stevigheid gaf. Aan de voet van die gevel bevindt zich een zogenaamd schouderstuk. Deze robuuste constructie is een rechtstreekse, modernere knipoog naar de traditionele trapgevels van weleer. Het is een prachtig stukje lokaal erfgoed dat de overgang van de oude tradities naar de moderne tijd perfect samenvat. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/53112790.nl?toptext=9598884">Meer informatie</a> Historisch gebouw De Doelestraat. In het spoor van de oude marktgangers. Wie vandaag door de Doelestraat wandelt, treedt in de voetsporen van generaties boeren en marktgangers. Op de historische Poppkaart stond deze weg nog bekend als de ‘Lovensche baan’: dé oude verbindingsweg van Kortrijk-Dutsel naar Leuven. In een tijd waarin alles nog te voet ging, was dit een belangrijke levensader. Lokale boeren en boerinnen trokken massaal langs hier naar de Leuvense markt, zwaar bepakt met verse boter, eieren en andere landbouwproducten. Later kreeg de straat de naam Molenberg, tot ze in 2005 werd omgedoopt tot de Doelestraat. Over de herkomst van die naam tasten historici nog in het duister. Verwijst het naar 'de doelen' waar vroeger aan wipschieten werd gedaan? Dat is best mogelijk, al toont de nog oudere Ferrariskaart zo'n staande wip eerder op de dorpsvroente bij de pastorie. Een minstens zo plausibele – en charmante – verklaring ligt in het lokale dialect. De weg was destijds een echte holle weg, wat in de volksmond destijds klonk als 'Dhoelle strouat'. Hoe die straat er destijds bij lag, bewijst een winterse foto uit de jaren 1930. Van asfalt of kasseien was toen nog geen sprake; de weg was een modderig spoor waarin de diepe groeven van paard en kar stonden getekend. Opvallend genoeg reden hier destijds typische driewielkarren. Bij deze handige boerenkarren stond het derde wiel vooraan, waardoor het paard enkel hoefde te trekken en geen gewicht op de rug droeg. Dankzij een kantelbare bak kon de lading bovendien in één beweging gelost worden. Hoewel dit type kar in de 19de en vroege 20ste eeuw vooral in Oost- en West-Vlaanderen populair was, vormde Kortrijk-Dutsel dus een bijzondere uitzondering. Een prachtig stukje nostalgie langs een weg met een rijk verleden! Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/53112791.nl?toptext=9602051">Meer informatie</a> Weg gsb-30-c-2026 GS Bikers rit 30 team C in 2026 60 60 60 60 59 59 59 58 57 56 56 57 60 60 61 62 63 63 64 65 66 69 70 72 74 74 74 74 72 70 70 75 74 73 72 71 68 68 67 67 66 65 63 64 65 66 65 63 62 61 58 57 58 58 60 60 61 61 61 62 62 62 60 59 59 58 57 56 54 50 49 49 51 51 51 54 56 57 57 59 60 60 60 60 68 69 75 75 74 74 75 76 72 70 70 71 72 75 75 79 78 70 69 69 68 67 67 66 66 65 63 66 67 65 65 61 59 59 58 57 57 57 56 56 48 47 47 46 45 45 43 45 55 57 58 60 63 63 63 63 63 66 66 67 67 65 64 61 61 61 61 60 60 60 57 59 59 59 60 60 60 61 61 62 62 62 63 67 71 72 79 79 82 83 82 83 84 85 85 84 83 83 82 80 77 76 72 71 71 72 72 73 72 67 60 58 58 59 59 59 61 62 63 64 52 52 52 52 52 52 51 53 55 57 58 59 59 59 59 59 59 59 59 59 59 58 59 59 60 61 62 65 65 65 65 66 66 55 54 53 52 51 45 44 44 44 44 46 46 46 48 48 48 48 49 49 49 50 49 49 48 48 48 48 48 49 49 49 49 50 54 56 57 64 66 55 55 56 56 56 56 56 54 50 51 52 52 52 52 51 50 47 46 37 38 38 39 41 40 40 40 40 39 39 39 39 28 28 27 27 26 21 21 21 20 20 20 20 18 18 18 18 18 18 18 17 17 17 17 17 17 17 17 17 18 18 17 17 17 17 17 17 18 18 18 18 19 19 19 20 20 20 21 21 21 21 21 21 21 22 22 22 23 23 23 23 23 24 24 24 24 25 25 25 25 26 26 27 28 28 28 29 30 30 31 31 32 35 35 36 36 37 37 37 36 36 37 37 44 45 46 46 47 47 49 49 51 51 50 51 51 52 52 52 52 53 55 54 54 55 55 56 56 56 52 52 52 52 52 53 54 56 57 55 55 54 54 57 57 64 65 65 64 64 64 64 59 57 55 53 51 32 27 26 26 26 25 25 25 25 25 24 24 24 24 24 23 24 23 24 24 21 21 21 21 20 20 20 20 27 27 28 27 27 24 24 23 22 22 23 23 23 23 23 24 24 24 24 24 24 24 24 24 24 24 24 24 24 24 24 25 25 25 25 25 25 25 25 26 27 27 27 27 28 28 28 28 28 28 28 28 28 29 28 28 28 28 29 29 29 29 29 30 30 30 30 30 30 30 30 29 29 29 35 35 35 35 35 35 35 34 34 33 33 33 33 34 34 34 34 34 35 36 36 36 37 37 38 39 39 40 39 39 38 38 38 40 41 41 41 42 43 47 49 49 49 55 61 61 61 61 63 64 65 66 68 75 75 74 70 68 66 64 62 53 50 50 50 50 50 50 51 52 51 51 51 50 51 52 54 54 55 55 55 54 52 52 52 51 51 51 51 52 52 51 51 45 45 45 45 41 39 39 39 39 39 39 39 43 44 44 44 44 44 44 44 44 45 47 48 49 49 49 49 50 52 53 54 55 56 57 58 59 58 58 58 58 57 57 55 57 58 59 60 60 59 58 57 48 46 46 45 45 47 47 47 44 42 36 35 34 34 34 34 34 34 34 35 36 36 36 36 36 36 37 38 38 38 38 38 38 37 36 36 36 36 37 37 37 39 38 37 37 36 36 36 36 35 34 34 33 33 33 33 33 32 32 32 32 32 32 32 32 33 33 35 34 34 35 33 33 33 32 32 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 31 34 35 37 38 42 41 39 38 37 36 36 36 36 35 35 34 33 33 33 33 33 33 35 36 36 37 38 38 38 38 38 39 39 39 40 45 46 46 46 47 47 47 50 52 52 52 52 53 53 54 54 54 55 55 55 57 58 59 60 60 61 61 64 64 64 65 65 64 64 61 60 57 56 58 59 57 55 54 53 52 52 51 51 50 50 49 49 49 48 48 48 47 47 47 48 48 49 49 50 51 52 52 53 55 55 56 57 57 58 58 58 61 63 64 66 71 71 70 70 70 68 68 67 67 66 66 65 65 65 65 65 65 65 64 64 64 64 62 62 60 59 59 59 60 60 60