Zoutleeuw Zoutleeuw is gelegen in het Hageland. De betekenis van zout is nooit afdoende verklaard. Lange tijd was Zoutleeuw de verst landinwaarts gelegen havenstad, waar zout werd ingevoerd. Zoutleeuw ligt aan de rivier de Kleine Gete. Enkele bezienswaardigheden zijn: De Sint-Leonarduskerk op de Grote Markt, zowat de enige kerk in BelgiÙ met een intact gebleven laat-gotisch interieur. Deze kerk met haar torens behoort sinds 1999 tot het Werelderfgoed van de UNESCO. Het Stadhuis, gebouwd door Rombout Keldermans II vanaf 1529. Het Vleeshuis van Zoutleeuw, ten onrechte de Lakenhalle genoemd. Het Vleeshuis bestond al in de 13de eeuw. In het Vleeshuis bevonden zich vleesbanken, die erfelijk waren. Ze werden net als onroerend goed beschreven met reengenoten. Het Lakenhuis, in het archief zelden Lakenhalle genoemd, grensde aan de Spiegel. De BethaniÙnschuur, enig overblijfsel van het klooster van BethaniÙn of Sint-Maria-Magdalena. Dit klooster van de reguliere kanunnikessen van Sint-Augustinus werd gesticht in 1478. I De Rode Leeuw, voormalige herberg naast het Stadhuis. De Spiegel, op de Grote Markt 23, ten onrechte Spiegelhuis genoemd. De bouwdatum is onbekend. Oude prentkaarten geven 1471 aan. (bron: wikipedia) Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/18004.nl">Sarah De Keyzer</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/47405817.nl?toptext=422207">Meer informatie</a> Stad Manege Sint-Jorishoeve MANEGE SINT-JORISHOEVE, MEER DAN PAARDRIJDEN ALLEEN Manege Sint-Jorishoeve focust op een aangename sfeer, respect voor paard en ruiter en vooral op het beleven van veel plezier met paarden. PAARDENBOERDERIJ Manege Sint-Jorishoeve is nog een echte "paardenboerderij". Jaren geleden werden de boerenactiviteiten omgeruild tot paardenactiviteiten. In een authentiek kader kunnen kinderen en volwassenen genieten van pony's en paarden in de prachtige omgeving van het Brabantse Hageland. EEN MANEGE VOOR HET HELE GEZIN Manege Sint-Jorishoeve richt zich niet enkel op kinderen, maar ook op volwassenen. We zijn van mening dat het nooit te laat is om te leren paardrijden en moedigen ouders aan om samen met hun kinderen leuke tijden te beleven bij ons. Kijk op www.sint-jorishoeve.be Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/106313.nl">wandelenrondleuven</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/47527154.nl?toptext=909728">Meer informatie</a> Manège freinetschool TintelTuin Zoutleeuw De TintelTuin wil op een hedendaagse manier de freinetpedagogie in al zijn aspecten waarmaken door kwaliteitsvol onderwijs te bieden in een boeiende en creatieve omgeving. Milieuzorg Op School is bij ons geen loos begrip. De mooie natuur rondom onze school nodigt uit om bewust met MOS bezig te zijn. Er worden geiten en kippen gehouden, via een beurtrol verzorgd door de kinderen, er is een TintelmoesTuin met vergeten groenten en frambozenstruiken, er zijn projecten rond watervervuiling en zwerfvuil. De school neemt ook deel aan DikkeTruienDag, Walk For Water én vanaf schooljaar 2013-2014 werken de leerlingen zelf mee aan een ‘GROEN MASTERPLAN’ om ‘den buiten’ grondig aan te pakken. Een wandeling langs de Gete, een expeditie door de open velden of bezoekjes aan het Vinne gebeuren regelmatig spontaan naar aanleiding van gespreksrondes. De TintelTuin creëert zo een uitermate boeiende omgeving voor levend leren. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/168709.nl">TintelTuin</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/47903537.nl?toptext=1409188">Meer informatie</a> School Neerwinden Neerwinden is een dorp in de Belgische provincie Vlaams-Brabant en een deelgemeente van Landen. Neerwinden was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977.De omgeving van Neerwinden was het toneel van twee veldslagen, met een tussenpoos van honderd jaar: de Eerste Slag bij Neerwinden en de Tweede Slag bij Neerwinden . Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/165089.nl">Wikipedia</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/47491512.nl?toptext=1660849">Meer informatie</a> Deelgemeente Eliksem Eliksem is een dorp in de Belgische provincie Vlaams-Brabant en een deelgemeente van Landen. Het landelijk dorpje ligt aan de Kleine Gete. Eliksem was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1971.Bij de onafhankelijkheid van België inventariseerde geograaf Philippe Vandermaelen in dit dorp 37 vakwerkhuizen, een kerk, twee watermolens en een brouwerij. Er waren 184 inwoners. De inventaris omvat verder details over de natuurlijke omgeving, bodems, landbouwproductie en veestapel. Ook het wegennetwerk van toen is beschreven. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/165089.nl">Wikipedia</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/47491774.nl?toptext=1660906">Meer informatie</a> Deelgemeente Sint-Leonarduskerk De Sint-Leonarduskerk is een kerk in de Belgische stad Zoutleeuw. De kerk dateert uit de 13de - 16e eeuw en werd gebouwd ter vervanging van een romaanse kapel die hier in 1125 door Benedictijnen uit Vlierbeek werd opgetrokken. Met de bouw van de kerk werd in 1231 gestart. Het grootste deel is opgetrokken in de gotische stijl, de oudste delen zijn romaans . De twee torens zijn met elkaar verbonden via een galerij over de middenbeuk. De elegante vieringtoren bevat een klokkenspel met 24 klokken. De Sint-Barbaratoren van de kerk behoort sinds 1999 tot het Werelderfgoed van de UNESCO als onderdeel van de groepsinschrijving van 56 belforten in België en Frankrijk. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/165089.nl">Wikipedia</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/47008778.nl?toptext=1660917">Meer informatie</a> Kerk Kortenaken De landelijke gemeente bestaat uit 5 deelgemeenten en één gehucht. In totaal zijn er 7 dorpskernen, omdat de deelgemeente Kersbeek-Miskom uit twee kerkdorpen bestaat. In het brede valleigebied van de Velpe vormen de boomgaarden een vertrouwd beeld. Daarnaast is de gemeente ook een agrarisch lappendeken: uitgestrekte akkers en weilanden komen veelvuldig voor. Kortenaken leeft van veeteelt, land- en tuinbouw. Echte dorpskernen vindt men er niet. Het is een grote lintbebouwing van kern naar kern met daarachter een agrarisch geheel. Kortenaken is de derde grootste perengemeente van België en om die reden komen er elk jaar vele seizoensarbeiders om vooral peren te plukken/sorteren en teneinde de bomen te snoeien. Het grote merendeel van de werkende inwoners zijn pendelaars die hun inkomen moeten zoeken buiten de gemeente. De gemeente telt ruim 7.500 inwoners. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/165089.nl">Wikipedia</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/47491995.nl?toptext=1664546">Meer informatie</a> Deelgemeente Hakendover Hakendover is een dorp in de Belgische provincie Vlaams-Brabant en een deelgemeente van de stad Tienen. Hakendover is voornamelijk bekend vanwege de jaarlijkse paardenprocessie op paasmaandag. Het ligt ten zuidoosten van Tienen, op de grens van het Hageland en Haspengouw. In de deelgemeente ligt ook het gehucht Wulmersum. Hakendover was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/165089.nl">Wikipedia</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/47491776.nl?toptext=1665704">Meer informatie</a> Deelgemeente Hoeleden Hoeleden is een deelgemeente van Kortenaken , gelegen langs de rechteroever van de Velp. Hoeleden was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977.De oorsprong van het toponiem Hoeleden is onzeker, maar het komt waarschijnlijk uit het Oudnederlandse woord hol, dat land met holten betekent.Er zijn zowat dertien verschillende schrijfwijzen van de dorpsnaam ontdekt, waarvan de meest gebruikte Holede , Hoole en Houl zijn. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/165089.nl">Wikipedia</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/47490848.nl?toptext=1665810">Meer informatie</a> Deelgemeente Rummen De Romeinen hadden te Rummen, aan de oevers van de Melsterbeek, enkele versterkte legerkampen opgebouwd waaruit ze regelmatig slag moesten leveren tegen een opstandige en overigens overwonnen Gallische stam, de Betasiërs genaamd: deze volksstam woonde in de omgeving van de huidige rivieren Demer, Velp, Grote Gete, Kleine Gete en Herk . Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/165089.nl">Wikipedia</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/47310678.nl?toptext=1665870">Meer informatie</a> Deelgemeente Rumsdorp Met zijn 168 hectare is Rumsdorp het kleinste van de Landense dorpen, op de voet gevolgd door Eliksem (174 hectare). De Sint-Gilliskerk dateert deels uit de 17de en deels uit de 19de eeuw. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/8911.nl">Lannoo</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/49766436.nl?toptext=3851432">Meer informatie</a> Dorp Slag bij Neerwinden Hier, tijdens de Slag bij Neerwinden geschiedde één van de afgrijselijkste slachtingen van de 17de eeuw. Het open, golvende landschap was een ideaal terrein voor miltairen om hun veldslagtechnieken te toetsen. En dat gebeurde hier ook op 29 juli 1693. Tussen Neerhespen, Laar, Neerlanden, Dormaal en Eliksem stond een troepenmacht van maar liefts 50 000 man. De linie lag ten zuiden van de Kleine Gete, en stond onder leiding van Willem III. Het was een verzameling van soldanten ui de Nederlandse Republiek, Engeland, Spanej , Zweden , Beieren, Hannover en Saksen. Aan de andere kant, ten hoogte van Landen stond Maarschalk de Luxembourg met 75.000 Fransen die voor Lodewijk XIV vochten. Eerder dit jaar was Henegouwen en Namen al bezweken. En het leger van Lodewijk XIV was niet te stuiten. De slag op 29 juli 1693 was kort maar verschrikkelijk bloedig. 20 tot 30 000 doden vielen op één dag. Historische bronnen melden een gruwelijke stank van de vele lijken die op het land bleven liggen, wooral van de vluchtende Nederlandse alliantie. Het dorp Neerwinden lagen middenin het front, en vele burgers werden eveneens slachtoffer. De streek zou de volgende jaren sterk ontvolken. Een één later zou opnieuw op deze plek een 2de grote veldslag plaatsvinden. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/9156.nl">RouteYou</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/48103822.nl?toptext=8251070">Meer informatie</a> Veldslag Het dorpsplein van Grazen: waar is de vijver? Wie op zoek gaat naar het dorpsplein van Grazen heeft het even moeilijk. Er bestaat geen Dorpsstraat of een Kerkstraat. Google Maps plaatst je op de kruising van de Verdaelstraat met de Vijverstraat. Als je je naar hier begeeft, is er geen enkele visuele herkenning die je zegt dat dit het hart is van het dorp. Maar 450 meter verder in de Vijverstraat ontdek je een ruim plein en wanneer je in de hoek een opgeschoten kapel ziet, dan zou je graag willen geloven dat dit het ‘kerkplein’ is. De schaarse huizen in een open bebouwing rondom een grasplein, suggereren geenszins de intimiteit van een eeuwenoud dorp. Maar die driehoekige vorm van deze plaats dan? Is dat niet zo’n oude dries? Absoluut niet. Niet voor niets noemt het hier ‘Vijverstraat’. Reeds op de Villaretkaart van 1745 werd hier een vijver getekend omgeven door enkele losstaande hoeves en huizen en volgens de stippen op de kaart te zien lag de vijver midden in een boomgaard. De vijver werd in 1953 gedempt. Naar het schijnt zou deze poel de oorzaak geweest zijn van ziektes. We hebben geen aanduidingen gevonden dat de plek zo ongezond was. Het lijkt eerder een argument van het gemeentebestuur om een kale betonweg aan te leggen en de idyllische vijver om te toveren naar een ‘green’ met het allure van een klein golfterrein. Vandaag kan er petanque gespeeld worden. Alleszins zullen de ouders van kleine kinderen wel tevreden geweest zijn met deze veilige beslissing... Voorheen noemde de baan hier Dorpsstraat en eerder nog Daalstraat. Bij de fusie in 1977 bleek Geetbets reeds een Dorpsstraat te hebben en daarom werd de dorpsstraat van Grazen prompt omgedoopt tot Vijverstraat. Waarom niet ‘Groenstraat’ of zo. De vijver was reeds 25 jaar verdwenen. Maar laten we niet sarcastisch zijn. Het is fijne groene plek, met flink wat zitbanken en petanquebanen. De vijf linden zijn goed aangeslagen en ze zullen een prachtige groene en geurige rand vormen wanneer de oude wilg er op een dag niet meer zal zijn. Deze majestueuze boom – je wordt duizelig wanneer je onder zijn takken naar boven kijkt – werd waarschijnlijk in 1959 geplant, op het moment dat het Kristus-Koningbeeld - dat nu aan de kerk staat – naar hier werd verplaatst. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52312425.nl?toptext=8747531">Meer informatie</a> Plein Een nieuwe kerk en een bijzonder architect Het is de Brusselse architect Jules Barbier die de plannen voor een nieuwe kerk tekende en de kosten raamde op 24.996 Bef. Dit moet zeker een tour de force voor een scherpe berekening geweest zijn want de uitgaven mochten niet meer dan 25.000 Bef. bedragen. De bouw werd begonnen op 24 maart 1894 en voltooid in 1898. De volgende jaren zou de kerkfabriek amper aan de kosten kunnen voldoen. Het duurde jaren voor iedereen betaald werd. De aannemer Colsoul klaagde hierover nog in 1914. Of hij uiteindelijk zijn geld gekregen heeft, weten we niet. De Eerste Wereldoorlog zou wel eens het verloop van de financiering kunnen bepaald hebben. Neogotiek en een vleugje Art Nouveau Het moet ons niet verwonderen dat de kerk van Grazen ontworpen werd in een stijl die in die periode bij voorkeur gehanteerd werd voor religieuze gebouwen: de neogotiek. Als we daar een ander voorbeeld in het Hageland naast plaatsen, namelijk de kapel van het gasthuis in Aarschot, dan zijn de gelijkenissen groot. Uiteraard vinden we hier de spitsboog, het archetypisch kenmerk van de gotiek, terug. Maar kijk vooral naar het gebruik van baksteen afgewisseld met elementen in hardsteen. Die zie je overvloedig gebruikt in de inkom en spaarzaam in accenten van raamomlijstingen, dekstenen en druiplijsten. Het effect is niet alleen berekend op decoratie maar heeft ook een praktisch voordeel om gevoelige delen te beschermen en te ondersteunen. De ingang is – buiten enkele kruisbloemen op de geveltoppen na – de enige plaats waar beeldhouwkunst versierend gebruikt wordt: losse bladmotieven van de kapitelen en hoofdjes met ernstig kijkende gezichten. De kleur van de rode bakstenen is subtiel gebruikt om de vensters iets in de grijze muurvlakken te laten uitspringen. Het geheel is bijzonder elegant. Het lijkt alsof Barbier alle moeite genomen heeft om deze gracieuze bescheidenheid aan te passen aan de nederigheid van deze agrarische gemeenschap. Kijk maar naar het sierlijke daktorentje, het grote hellende dak, de smalle, gegroepeerde ramen… En toch! Een markant detail zien we in het opvallend ronde venster met glasraam in de zuidelijke beuk. Het lijkt wel een juweel gevat in de heldere baksteen en de vloeiende, bijna voluptueuze vorm van de ‘dorpel’. Beeld je eens in dat je hier honderd jaar geleden op een besneeuwde avond en een heldere sterrenhemel naar de kerstmis gaat en dat het licht in de kerk uitnodigend gloeit... Een nieuwe bestemming In 1923 kocht de gemeente Geetbets voor een bedrag van 652.000 euro drie eigendommen van het bisdom: de kerk van Grazen en de parochiezaal en de pastorij van Rummen. Momenteel kan de kerk gehuurd worden door mensen die er kleinschalige evenementen willen organiseren. Dat kunnen zowel privéactiviteiten zijn als activiteiten voor een ruimer publiek. Op die manier wordt de kerk een uitbreiding van het buurthuis vlakbij. Dat momenteel gerenoveerd en zou einde van dit jaar (2024) klaar moeten zijn. Voor de reservatie voor een dag betaal je 150 euro plus de verwarmingskosten. Architect Jules Barbier, neogotiek en een Brusselse kermis Wat ons uitermate verwondert is het feit dat de architect de niet onbekende Jules Barbier is. Jules Barbier werd in 1865 geboren in Hasselt maar zijn ouders woonden toen reeds in Schaarbeek. Het gezin was zeker niet onbemiddeld en had connecties in diverse kringen zoals het openbaar bestuur, de bouw- en zakenwereld en de artistieke scène. Het is dan misschien niet toevallig dat hij na zijn studies als architect aan de slag kon gaan bij Jules-Jacques Van Ysendyck. Van Ysendijck was een belangrijke, zo niet de belangrijkste vertegenwoordiger van de Vlaamse neorenaissancestijl. Het stadhuis van Schaarbeek is hiervan een schitterend voorbeeld. En hoewel Barbier het palet van diverse stijlen perfect beheerste, zal je vaak iets van dit neorenaissance historicisme in zijn realisaties terugvinden. Zelfs in zijn talrijke Art Nouveau-woningen is er een samenspel van baksteen en natuursteen en maakt hij gebruik van hoektorentjes en scherp hellende daken. Barbier was erg actief bij restauraties van historische gebouwen. En hier moeten we waarschijnlijk zijn band met Grazen zoeken. Van 1893 tot 1910 werkte hij in Zoutleeuw en restaureerde er het gemeentehuis, de school, de overdekte markt en het vredegerecht. Dat hierdoor de contacten gelegd werden voor de bouw van de nieuwe kerk in Grazen, is best mogelijk. Maar wat Barbier bij het grote publiek het meest beroemd maakte, en waardoor hij volgens het architectuurtijdschrift Vers l'art van 1898 tot onze meest opmerkelijke architecten behoorde, was zijn deelname aan grote tentoonstellingen zoals l’Exposition internationale de Bruxelles van 1897 waarvoor hij de wijk Vieux Bruxelles ontwierp. Dit was helemaal niet bedoeld als een wetenschappelijk verantwoorde archeologische reconstructie maar als een pittoreske uitvinding gebaseerd op stijlen uit het verleden. Voor l’Exposition universelle de Bruxelles (Solbosch) van 1910 tekende hij Bruxelles-Kermesse. De creatie ging op 24 augustus in de vlammen op. Barbier stierf een maand later op 29 september. Hij werd net 45 jaar. Barbier, die een erg gevoelig man was en leed aan wat toen neurasthenie genoemd werd, heeft in zijn korte leven een erg groot oeuvre nagelaten dat te weinig bekend is. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/49454260.nl?toptext=8748385">Meer informatie</a> Kerk De Grazenmolen, bijna 800 jaar middeleeuwse spitstechnologie Wanneer we doorheen het weiland met nog enkele fruitbomen, door het hekje naar het erf stappen, worden we verrast door een intieme sfeer. We zijn hier bij de Grazenmolen. Deze werd gebouwd op de Melsterbeek. Deze beek heette ooit de Laerbeek. Vandaar dat men ook spreekt van de Laerbeekmolen. Maar de molen heeft nog andere namen die zijn geschiedenis in een notendop samenvatten. Hij werd ook Rummenmolen genoemd toen hij nog aan de overkant van de straat op het grondgebied Rummen stond. En de benaming ‘molen van Oriente’ verwijst naar de eigenaar, de abdij van Orienten, zo’n kilometer naar het zuiden. Hoewel er in Vlaanderen reeds watermolens bestonden in de 7de en 8ste eeuw, zou vooral tijdens de 11de en 12de eeuw de techniek verbeterd worden en zouden de lokale heren en kloosters in groten getale watermolens bouwen. Op hetzelfde ogenblik werd de bovenslagmolen ontwikkeld. We weten dat reeds in 1234 in de nabije buurt van deze plaats in Rummen een molen aanwezig was want 1234 is het jaar dat deze molen door ridder Libert (alias Berton), heer van Grazen, voor de helft aan de Abdij van Oriënten werd geschonken<a href="#sdfootnote1sym">1</a>. Deze molen noemde toen de Laermolen. Maar de molen zou daar niet blijven staan. Door de abdij werden inspanningen gedaan om het waternet efficiënter te organiseren. De Melsterbeek werd tussen abdij en molen recht getrokken. Dit gebeurde met de toestemming van ridder Jan, de zoon van Libert, op voorwaarde dat de aangelanden geen schade zouden lijden. De Laermolen werd in 1269 afgebroken en een nieuwe molen werd aan de gekanaliseerde beek gebouwd. Dit werd de Grazenmolen. Deze bleef gedurende de volgende eeuwen eigendom van de abdij. In 1796 werd de abdij opgeheven en de molen werd in 1798 samen met 12 bunder grond openbaar verkocht aan particulieren. Zoals het vaak ging werd dit ‘zwart goed’ gekocht door kapitaalkrachtige stedelingen. In dit geval werd de Brusselse notaris Petrus Josephus Cappuyns voor 8400 F de nieuwe eigenaar. MNa de val van Napoleon in 1815 kwam de molen en 5 ha grond in handen van de Brusselaar Joannes Vanderhoeft. Molenaars hadden de reputatie rijk en leugenachtig te zijn. Het moet ons dan ook niet verwonderen dat zijn zoon en molenaar Jacobus lange tijd burgemeester van Grazen was. Meer dan 150 jaar bleef de molen in handen van deze familie. In 1958 werd door de Dienst Oppervlaktewaters op alle eigenaars van watermolens druk uitgeoefend om over te schakelen op een andere aandrijfbron dan de waterloop of om het sluizensysteem te verbeteren. Het waterrecht werd toen door de Staat voor veel geld van veel moleneigenaars afgekocht. Maar de Grazenmolen behield haar recht en moderniseerde niet. Tot 1970 was de molen onder molenaar Edmond Cappuyns nog in werking. De uitbating stopte de facto in 1975 toen het grote metalen middenslagrad verwijderd werd en verkocht als oud ijzer. Het molenmechanisme was in 1988 nog intact. De familie Charlier-Spruyt was toen eigenaar. In 1994 werd de molen geklasseerd als monument. De molen is steeds een korenmolen geweest. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/49449422.nl?toptext=8748393">Meer informatie</a> Watermolen De Sint-Ambrosiuskerk en een zoete heilige Zoveel kerken die toegewijd zijn aan de heilige Ambrosius kennen we niet in Vlaanderen. Sint-Ambrosius is een heilige uit de 4de eeuw en de patroon van de imkers. Hij heeft die reputatie te danken aan het feit dat toen hij als baby in de tuin lag te slapen, er een zwerm bijen op zijn gezicht kwam zitten. Zonder hem te steken. De kerk staat hier nog maar sinds 1759. Voor die tijd was dit een akker, zo’n kilometer ten noordwesten van het dorpscentrum en de oude kerk gelegen. Die brandde in 1741 af. De huidige, sobere neoclassicistische kerk is van de hand van de norbertijn Grégoir Godissar (1708-1780) van de abdij van Averbode. Niet toevallig trouwens want de abdij bezat sinds 1234 de patronaatsrechten van de parochie. Godissar was in de 18de eeuw een bekwaam bouwmeester van de abdij en heeft een aardig palmares. Hij tekende voor enkele nieuwe gebouwen van de abdij, voor verschillende dorpskerken en pastorieën (o.a. te Messelbroek), voor het verdwenen refugiehuis en het bijzonder fraaie College van Premonstreit te Leuven. Interessant is dat naast het typisch gebruik van baksteen voor het geheel en Maaslandse kalksteen voor het portaal er gebruik gemaakt werd van ijzerzandsteen voor de muurbasis en voor enkele vensteromlijstingen. Of dit recuperatie was van de oude kerk of dat de stenen uit de groeve van de Weefberg bij de abdij kwamen, weten we niet, maar is best mogelijk. De kerk werd in 1926 uitgebreid met een nieuw koor en zijbeuken. Het contrast in kleur van de eerder grijze baksteen met de oude, felrode steden is opvallend. Aan de voorzijde zien we het fraai originele ijzeren hekken. Rond de kerk is er een interessant kerkhof. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/49483435.nl?toptext=9103269">Meer informatie</a> Kerk Het oorlogsmonument en het ‘kanonneke’ Het oorlogsgedenkteken werd op 19 september 1920 ingehuldigd. Deze inhuldiging vertoonde bijna een standaardprogramma zoals we dat in die periode voor deze monumenten overal te lande zien gebeuren. De stoet werd gevormd op een belangrijke plaats; Toen was dit voor het huis van de burgemeester. Schoolkinderen – voor wiens toekomst de soldaten gevochten hebben – liepen voorop, met de foto’s van de gesneuvelde dorpsgenoten. De fanfare en de oud-strijdersvereniging volgen. Het bleef vaak niet bij een enkele fanfare of een enkele oud-strijdersvereniging. Dergelijke plechtigheden vonden immers hun weerklank in de naburige dorpen. Aan het monument werd door het organiserend comité het gedenkteken aan de gemeente aangeboden. En dan waren er de ellenlange toespraken van de burgemeester, de oud-strijdersbond en het schoolhoofd. Vooral deze laatste had de belangrijke taak om zijn oud-leerlingen als martelaren te eren en de jeugd op hun vaderlandse plichten te wijzen. Niet zelden droeg die schooljeugd nog enkele verzen voor en zongen de scholieren patriottistische liederen. Op het monument staan de namen van oorlogsslachtoffers. Alleen al de namen van de plaatsen en de data waar en wanneer deze soldaten gesneuveld zijn, vormen een korte samenvatting van wat de impact was van deze oorlog voor de gemeenschap van Rummen. Op 5 augustus 1914 viel de eerste Rummense soldaat in Wandre tijdens het geweld van de Duitse opmars. De volgende sneuvelde op 25 augustus te Hofstade wanneer het Belgisch leger een uitval vanuit de vesting Antwerpen waagt. Tijdens de loopgravenoorlog viel een Rummenaar op 8 mei 1916 in de modder van Kaaskerke. Twee andere sytierven tijdens het Belgisch offensief op het einde van 1918 in Chambéry en Bavikhove. Naast het monument staat nog een uitzonderlijk relict uit die Eerste wereldoorlog. Het is een Duitse Minenwerfer of loopgraafmortier.De loopgraafmortier werd in de Eerste Wereldoorlog uitgevonden. Een mortier is krombaangeschut met de bedoeling om doelen achter een dekking te treffen. De kogelbaan van de projectielen volgt een kromme lijn in tegenstelling tot het vlakbaangeschut dat de projectielen zo snel afschiet dat ze nagenoeg een rechte baan afleggen. Met dit exemplaar bestookten de Duitsers de Belgische stellingen. Ze waren effectief op zo’n 300 meter, maar konden ingezet worden om een gebied tot 1600 meter ver te bestrijken Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52618764.nl?toptext=9103368">Meer informatie</a> Monument Sint-Rochuskapel. Waar de pest niet verder kon. De oudste kaart waar de kapel vermeld staat is deze van Villaret, daterend van halverwege de 18de eeuw. Maar er zou reeds eerder een kapel gestaan hebben. De legende gaat dat ze werd opgericht op de plaats waar in 1624 de pest werd tegengehouden. Deze had reeds Kortenaken en delen van Miskom geteisterd, maar werd tegengehouden wanneer men aan de bouw van de kapel begon. Dat het er een voor de heilige Sint-Rochus was, was vanzelfsprekend. Sint-Rochus was zowat de meest populaire pestheilige. Opvallend was dat de kapel in de jaren na de ‘Spaanse griep’, die Europa teisterde op het einde van de Eerste Wereldoorlog, een bijzondere toeloop kende. De kapel werd in 1924 – zie jaarsteen in de geveltop – heropgebouwd. Oorspronkelijk was het de bedoeling om een rijkere kapel te voorzien, maar de inbreng van de offerblok en de beperkte crowd funding maakte dat na de Eerste Wereldoorlog een meer bescheiden plan moest worden uitgevoerd, weliswaar getekend door kanunnik Raymond Lemaire. Het aspect is neoromaans. Het eeuwenoude beeld van Sint-Rochus werd in 1994 gestolen en vervangen door een beeld dat een gift was van de Vrienden van de Sint-Rochusparochie uit Aarschot. Maar dat kunnen we vandaag blijkbaar niet meer zien want de kapel lijkt een stapelplaats van kerkstoelen en wacht nog op een herinrichting van het inerieur. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52723407.nl?toptext=9208546">Meer informatie</a> Kapel Arnoutsmolen, getrapte vissen en elektriciteit Het is even zoeken voor je het weggetje naar het molenrad gevonden hebt, achteraan het molenhuis. Maar je kan er zeker bij komen. Daar heeft de eigenaar voor gezorgd. En met wat geluk zie je het in 2025 herstelde waterrad draaien. De eerste molen werd opgericht vóór 1500. In 1853 werd de molen eigendom van de molenaarsfamilie Arnauts; vandaar de naam. oorspronkelijk was dit een 'onderslag'molen. Dit is het oudste type watermolen. Bij onderslagmolens stroomt het water onder het rad door. Het water duwt onderaan tegen het waterwiel waardoor het achteruit draait. Dit type molen komt vooral voor op de wat grotere beken/kleinere rivieren en is typisch voor waterlopen met een klein verval. Toch kan dit type molen in optimale omstandigheden een rendement van 70% halen. In 1940 werd het gebouw door Belgische soldaten vernield in een poging de opmars van het Duitse leger te vertragen. Reeds in 1941 werd het gebouw terug opgebouwd en werd het waterrad vervangen door een turbine. Tot 1960 gebeurde het malen nog op waterkracht. Door een tegenvallende efficiëntie van de turbine werd overgeschakeld op twee elektromotoren en nog later werden de molenstenen vervangen door een moderne ‘hamermolen’. Daarmee werd sneller, maar grover meel gemaakt dat dan voor veevoeder gebruikt. De laatste molenaar, Paul Arnauts (1928-2012), bleef nog tot 1986 actief waarna het malen van het koren op deze plaats definitief stopte. Nog later, in 1992, werd de loop van de Velpe aangepast weg van het gebouw en kwam er een nieuw kunstwerk met daarin een stuw, een vistrap en plaats voor een toekomstig waterrad. Het zou nog tot eind 2024 duren eer ditwerd geplaatst en al die tijd stortte het water zich volledig nutteloos doorheen de watergang de diepte in… Sinds midden juli 2025 is de molen terug actief maar als producent van elektriciteit. In het beste geval kunnen 6 gezinnen hiervan genieten. Een en ander hangt af van het debiet van de Velpe. De ‘Velpestroom’ weegt ongeveer 4 ton, en heeft een diameter van een kleine 6 meter. De generator heeft een vermogen van zo’n 7,5 kW. Orgelbouwer Stan Arnauts had er zijn atelier. Naast het rad zie je een brede vistrap. Vissen zouden de trap moeten nemen om stroomopwaarts te geraken, maar of dit werkelijk met zo'n hoge treden kan, is niet duidelijk. Ga nog even naar de straatkant en bekijk het woonhuis. Dit is een modernistische woning uit het interbellum die sterk doet denken aan een stijl die in Nederland ontstaan is: grijze bakstenen in een bijzonder verband en een driehoekig erker. Op het erf zie je een molensteen. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52724748.nl?toptext=9209887">Meer informatie</a> Watermolen Een bijzondere combinatie: een elektriciteitscabine en het Heilig Hart van Maria. Het is een beetje wonderlijk, deze combinatie van een bescheiden kapel en een hoge elektriciteitskabine. Deze elektriciteitscabine dateert uit het interbellum. Hier werd elektrische middenspanning omgezet in laagspanning alvorens die lokaal te distribueren. Eigenaar is de Provinciale Brabantsche Elektriciteitsmaatschappij. De PBE werd opgericht in 1928. Deze maatschappij bestaat nog steeds als onderdeel van het huidige Fluvius. Deze vereniging zorgde voor de uitrol van het elektriciteitsnet in de voormalige provincie Brabant. Hiervoor werden in de hele regio deze elektriciteitscabines geplaatst. Ondertussen zijn er een groot aantal verdwenen. De cabine vormt een zeldzame getuigenis van de uitrol van nutsvoorzieningen en modernisering van de landelijke gemeenten. Het gebouw bestaat uit een monolitische toren van bakstenen op een betonnen voet. De voet is aan de voorzijde voorzien van bossagewerk. De baksteen is een oranje-roze baksteen, zeer typisch voor het interbellum in deze streek. Het bakstenen deel is gebouwd in een kruisverband, de hoekpilasters in een gestrekt verband. Centraal in het verdiepte veld bevindt zich een plakkaat in baksteen met een bekleding in cement met het opschrift: ‘Provinciale Brabantsche Electriciteits Maatschappij PBE’. Bovenaan het verdiepte veld zijn er metalen aanhechtingspunten aanwezig waar steunen voor kabels zijn aangehecht. Je ziet nog enkele oorspronkelijke glazen en porseleinen isolatoren waar oorspronkelijk de elektriciteitskabels toekwamen. Aan de cabine lopen nog bovengrondse elektriciteitskabels die het gebouw ingaan. Het is dus duidelijk dat het gebouw nog een functie heeft. Boven het bakstenen deel is er opnieuw een betonnen plaat. Het geheel is bekroond met een uitstekend plat dak in gewapend beton. De betonijzers komen bloot te liggen. In de schaduw van de cabine staat een eenvoudige kapel. Nergens konden we een naam voor de kapel terugvinden of aan wie ze oorspronkelijk was toegewijd. Wanneer je binnenkijkt zie je een beeld van het heilig Hart van Maria. Bijzonder is ook dat hoog boven de voorzijde een niskappeltje achter glas werd gemaakt. dat doet sterk denken aan de vroegere gewoonte in de streek om de huizen van een kapelnis te voorzien. Auteur: <a href="https://www.routeyou.com/user/view/103588.nl">Jan Rymenams</a> <a href="https://www.routeyou.com/location/view/52724751.nl?toptext=9209890">Meer informatie</a> Gebouw gsb-36-b-2026 GS Bikers rit 36 voor team B in 2026 61 61 60 60 59 60 61 62 63 64 64 65 65 66 66 66 66 66 66 66 66 68 68 69 70 70 69 69 70 70 70 67 65 62 62 57 57 58 57 57 57 57 54 54 52 51 51 51 49 49 49 47 47 47 48 49 49 50 50 50 51 50 51 52 52 52 54 56 57 60 62 62 61 61 61 61 61 63 62 62 65 65 65 64 64 63 62 61 61 60 59 57 57 57 57 56 56 55 54 54 54 51 49 48 48 47 47 47 46 41 41 40 40 38 37 37 37 36 36 35 35 34 34 34 34 33 33 33 34 34 35 36 37 37 37 39 39 41 42 39 36 35 30 31 31 31 31 31 30 31 34 34 34 32 32 32 32 32 31 30 31 31 32 31 31 31 28 28 29 29 29 29 29 29 29 29 29 29 29 29 29 29 29 29 28 30 31 31 31 29 28 28 30 30 31 31 32 33 34 35 36 40 42 46 47 48 45 45 46 47 48 55 57 59 59 59 59 58 56 56 56 56 59 59 59 59 57 56 56 54 52 48 48 48 48 48 50 50 55 56 56 56 57 57 57 57 58 60 60 60 59 59 60 59 59 59 59 59 59 59 51 48 37 35 33 29 33 33 34 35 36 38 39 40 40 49 51 51 40 39 35 30 30 30 30 30 29 30 29 29 24 25 25 24 24 24 23 23 24 27 28 28 30 33 33 33 33 33 33 33 32 32 32 32 31 31 31 30 30 30 30 30 29 28 28 28 27 27 27 27 27 27 27 27 26 26 26 26 27 27 26 26 26 25 25 25 25 24 24 23 23 25 25 27 27 27 27 27 26 27 27 27 26 27 27 27 26 26 27 26 26 26 26 26 26 26 25 25 25 25 25 25 25 25 24 24 25 25 24 24 24 24 24 24 24 25 26 27 26 26 26 26 26 26 26 26 26 26 26 26 26 26 27 27 27 27 27 27 27 27 27 27 28 28 28 29 29 29 31 33 33 34 36 34 34 34 35 33 33 31 31 30 30 29 28 27 28 28 29 29 26 25 25 25 25 25 26 29 29 30 29 29 29 29 29 29 29 29 29 29 33 33 32 31 31 32 32 32 32 34 35 41 40 41 41 41 41 41 41 41 40 40 41 41 42 42 42 43 43 44 45 46 47 49 49 48 49 47 47 47 47 48 48 48 48 49 49 52 52 52 51 52 52 51 51 51 51 51 51 52 53 53 53 53 52 57 57 56 56 56 59 59 59 59 59 59 58 59 58 58 63 64 68 68 68 68 67 68 68 70 72 72 73 73 73 73 73 72 72 70 70 70 69 69 69 69 68 67 67 67 67 67 67 66 64 65 65 67 68 68 68 68 68 67 65 65 65 63 63 63 62 61 59 58 59 61 61 60 60 60 60 58 57 57 57 57 54 53 52 52 51 51 51 50 50 51 52 53 53 55 53 53 51 45 42 41 42 41 41 42 42 42 42 42 44 46 47 47 52 53 53 54 54 56 57 59 60 61 61 61 61 60 58 53 53 53 51 51 51 52 52 52 52 51 51 51 51 51 51 51 51 51 49 49 48 47 44 44 44 46 47 47 44 44 47 47 47 48 48 47 48 50 51 49 49 49 45 43 43 41 40 41 41 41 42 44 44 43 43 43 42 41 39 39 37 38 39 39 39 38 39 39 39 39 39 38 38 38 37 38 37 37 37 37 36 36 36 36 36 36 35 35 35 35 35 37 38 38 40 42 41 42 47 48 47 48 48 49 56 60 62 67 67 66 66 66 66 64 64 63 62 61 60 59 60 60 61 61 61