Sint-Germanuskerk
Tienen werd ooit de blanke stad genoemd wegens zijn witgekalkte gevels, maar tegenwoordig vooral vanwege zijn witte torens. Van op afstand zijn er vier zichtbaar: van west naar oost de nieuwe watertoren, de kerken van Onze-Lieve-Vrouw en Sint-Germanus en de koeltoren van de suikerraffinaderij. De toren van Sint-Germanus is hiervan veruit de oudste: romaans, met zijn basis uit de 12de en 13de eeuw. De kerk staat er ook erg geprivilegieerd: op de hoogte van de Veemarkt, onder meer bereikbaar via twee steile trappen, met een stemmig beiaardhoekje aan de Apostelenhof. De kerk is tevens een voorbeeld van de bouwstenen uit de streek, vooral het kwartsiet van Overlaar. De toren (65 meter) en zijn beiaard (54 klokken) zijn bij gelegenheid te bezoeken. In de kerk tref je de organist aan het werk. Deze kerk is vereerd met het oudste kerkorgel van de Nederlanden. Na rampen in onder meer 1536 en 1635, zijn delen gotisch verbouwd. Mettertijd kwamen delen van de kerk ,,scheef'' te staan. Het koor is zeven graden uit de as van de beuk opgetrokken en de torenspits verzakte na een ontploffing in de stad. In 2003 werden drie muurschilderingen van Yvan Struys ingewijd. Met de steun van de provincie Vlaams-Brabant
Auteur: Wizpr.guide
Meer informatie
Kerk

Onze-Lieve-Vrouw-ten-Poelkerk
De ranke kerk op de Grote Markt dankt haar naam aan de ,,poel’’ waarop ze is gebouwd. Naar de verering van Onze-Lieve-Vrouw-aan-de-poel verwijst onder meer de grot aan de kant van de "Heldensquare". De legende vertelt dat in de 12de eeuw een deugdzaam man werd vermoord en in deze poel werd geworpen. Een vrouw voorspelde de bouw van een tempel op die plaats. Sedert die dag gebeurden er bij deze poel mirakels. Daarom gaf Hertog Jan I van Brabant de toestemming om er een kerk te bouwen. De kerk (1357-15de eeuw) is ontworpen door architect Jan van Oisy, die er dertig jaar mee zoet was. Tot op de dag van vandaag blijven restaurateurs aan het werk. De kerkhaan (25 kilo) en het torenkruis (8 meter lang) zijn zopas teruggeplaatst na bijna 25 jaar. Typisch aan de kerk is dat het schip nooit werd gebouwd. De voorgevel leunt daardoor meteen tegen twee dwarsbeuken aan. De nissen in de portalen zijn verfijnd gebeeldhouwd maar verloren hun beelden. In het interieur is werk van de Aarschottenaar Pieter-Jozef Verhaegen aanwezig. De 'Kruisoprichting' van Niklaas De Backer (1689) is een kopie naar Jan Van Dyck.
Auteur: Wizpr.guide
Meer informatie
Kerk

16de eeuwse kapel
De 16de eeuwse laatgotische kapel domineert het uitzicht over Hoegaarden vanuit Hauthem, op 105 meter hoogte. De kapel is eind jaren zestig van de 20ste eeuw gerestaureerd en sedertdien frequent onderhouden. De oudste beeldhouwwerken zijn in veiligheid gebracht in de schatkamer van de Sint-Gorgoniuskerk. Het schilderij (17de eeuw) op het hoofdaltaar stelt de marteling van Sint-Gorgonius voor. De zijaltaren dragen schilderijen met een kruisiging en met de heilige Rochus. Een van de beelden is van de heilige Katharina, hier aanbeden tegen huidaandoeningen. Het kleine doksaal achteraan draagt het jaartal 1755. Het torentje met klok kwam er in de 17de eeuw bij. De kapel bestaat uit een beuk en een koor, met sterk hellend dak en spits torentje. Ze is opgetrokken in steen uit het nabije Gobertange (Geldenaken) met banden in steen van Overlaar (Hoegaarden). Met de steun van de provincie Vlaams-Brabant
Auteur: Wizpr.guide
Meer informatie
Kapel

Eglise Saint-Martin
We beklimmen een kleine kasseiweg en ontdekken bovenop de heuvel één van de merkwaardigste romaanse kerken van heel het land. De betovering is alom, bij al wie verzot is op eenvoud en de soberheid van de primitieve romaanse bouwkunst. De eerste blik valt op de grote, plompe vierkantstoren met zijn dikke muren. Die verklaart het adjectief ,,grosse'' in de naam van de gemeente. De kerk is één van de oudste van het land. Ze gaat terug tot de tiende eeuw. De restauratie die werd aangevat in de jaren vijftig heeft gelukkig de primitieve aanblik van de kerk gerespecteerd: vierkante pijlers, een erg groot maar niet zo hoog schip, kleine bovenramen, een zoldering in hout en kalkbepleistering op de wanden. Al sedert veertig jaar is de kerk in november het toneel voor een muzikaal en theatraal spektakel. ,,Les fêtes de la Saint-Martin'' verenigen de bewoners. Het initiatief kwam van wijlen ceramist Max van der Linden, waarvan men enkele van de mooiste beelden terugvindt in de kerk. Ook de omgeving charmeert: een oude begraafplaats rond de kerk, een grote pastorie en een overweldigend uitzicht.
Erfgoed

Station Sint-Joris-Weert
Station Sint-Joris-Weert is een spoorwegstation langs spoorlijn 139 in Sint-Joris-Weert, een deelgemeente van Oud-Heverlee. De buurtspoorlijn Vossem - Bevekom had naast het station een eigen stelplaats.
Het stationsgebouw is van het type 1893 en werd in 2005 beschermd als monument. Het gebouw is niet in gebruik en was vervallen. Gedeelten van het dak waren ingestort. Om verder verval tegen te gaan werd het gebouw gerenoveerd. Desondanks staat het nog altijd leeg. Ook de buurtspoorweggebouwen zijn beschermd.
Auteur: Wikipedia
Treinstation

Sint-Joriskerk
De Sint-Joriskerk is een kerkgebouw in Sint-Joris-Weert in de Belgische gemeente Oud-Heverlee in de provincie Vlaams-Brabant. De kerk ligt aan de Leuvensestraat.
Het neoclassicistische gebouw bestaat uit een ingebouwde ongelede westtoren, een schip met vijf traveeën en een driezijdig gesloten koor bestaande uit één travee. De kerk heeft rondboogvensters en aan iedere zijde van de toren een rondboogvormig galmgat. De toren wordt gedekt door een ingesnoerde naaldspits met leien. Het portaal bevindt zich in de westgevel.
Auteur: Wikipedia
Kerk

Deurne
Deurne is een dorp aan de taalgrens in de Belgische provincie Waals-Brabant en een deelgemeente van de gemeente Bevekom. Het was een zelfstandige gemeente tot het bij de fusie van 1977 toegevoegd werd aan de gemeente Bevekom.
Deurne en Bevekom vormden in de middeleeuwen een enclave van het prinsbisdom Luik in het hertogdom Brabant. Bij de vorming van de gemeenten in 1795 werden beide dorpen samengevoegd tot één enkele gemeente onder de naam Deurne-Bevekom . In 1841 werden beide dorpen gescheiden en werden ze beiden een zelfstandige gemeente.
Auteur: Wikipedia
Deelgemeente

Maria Magdalenakapel
De eerste gegevens dateren al van 1219. In de 13e eeuw sprak men dus al van de Maria Magdalenakapel uit Vaalbeek. Rond die periode vond ook de kruistocht plaats, waar onder andere Goswijn III aan deelnam. Die Goswijn wou dat er elke zondag een mis gehouden werd in de kapel en dus betaalde hij de Abdij van Park 8,5 bunders in ruil voor zijn zondagse mis. Tot op de dag van vandaag wordt er nog steeds een mis gehouden op zondag in de kapel.
Kapel

Konijnenhoek
De kapel van OLV van Fatima werd in 1958 door de buurtbewoners gebouwd onder impuls van pastoor Van der Pas. In de kapel zou een fles ingemetseld zijn met de namen van diegenen die er aan meewerkten. Waar nu het kapelletje staat, werden in de jaren 1930 tot 1950 elke ochtend de melkkruiken verzameld van de keuterboeren van de ‘Konijnenhoek’. Vervolgens werd alles opgeladen en naar Leuven gevoerd, naar handelaars, bakkers, ijsverkopers en private afnemers. Geen mens die zich stoorde aan het kletterende geluid van melkkruiken om zes uur ’s ochtends.
Auteur: erfgoed hhh
Wijk

Kapel O.L.V. van Steenbergen
De kapel is het erfgoedpareltje van Oud-Heverlee. In het Steenbergbos werd in de 16de eeuw aan een oude eik door vrome handen een kapelletje opgehangen. Wie op een bijzondere wijze bad tot Onze-Lieve-Vrouw werd genezen van 'hete koorts' (moeraskoorts). De plek werd een bedevaartsoord. De geestelijkheid van Oud-Heverlee wilde een regelmatige en erkende eredienst en vroeg het bisdom de toelating om een kapel te bouwen. Eerst werd een houten kapel opgericht waarover weinig geweten is. De plaatselijke heer van Steenbergen, Hendrik van Dongelberghe, liet in 1652 op eigen kosten een nieuwe, grote re kapel bouwen. Zijn wapen pronkt boven de deur. De kapel deed dienst voor de misvieringen voor omwonenden en de talrijke genezingen trokken mensen aan van ver uit de buurt. Daarom werd vlakbij de kapel een herberg gebouwd die later dienst deed als boswachterswoning. Deze boskapel met barokgevel is één van de grootste kapellen van Vlaanderen. In 2006 werd ze grondig gerestaureerd.
Auteur: erfgoed hhh
Kapel

Sint Ermelindiskerk
De vroegere Sint-Bartholomeuskerk - huidige Sint-Ermelindiskerk - was een belangrijke landelijke kerk en voormalig bedevaartsoord. Ze is gewijd aan de Heilige Ermelindis, de plaatselijke heilige, waar nog jaarlijks de processie voor uitgaat. Deze kerk herbergt ook de fraaie gotische grafsteen van jonker Lybrecht van Meldert, waarop hij afgebeeld is in volle wapenrusting. Elk jaar op Pinkstermaandag gaat de Sint-Ermelindisprocessie uit met heel wat figuranten. Naast de Sint-Ermelindiskerk zie je de barokke kapel die dateert uit de 17de eeuw. De kapel werd gebouwd boven het graf van de patroonheilige Sint-Ermelindis. De kapel wordt voor het eerst vermeld in de 13de eeuw. In de 14de eeuw wordt ze geciteerd onder verschillende benamingen. Het huidig gebouw werd in 1629 op initiatief van Jacobus d'Oyenbrugghe gebouwd op het oostelijk uiteinde van het kerkhof en verfraaid in 1691. Het is een zaalkapel met hexagonaal (=zeshoekig) afgesloten apsis (=veelhoekige uitbouw die het koor afsluit) en vlakke westgevel. Ze is opgetrokken in bakstenen, afwisselend in kop- en speklagen.
Auteur: De Tuinen van Hoegaarden

Kasteel van Meldert
In 1572 wordt in geschreven bronnen voor het eerst melding gemaakt van het kasteel van Meldert, maar er stond vroeger al een kasteel. Omstreeks 1845 werd het afgebroken op initiatief van gravin Vander Noot die in de plaats het huidige neogotische kasteel liet optrekken. Het domein werd in 1957 aangekocht door de Aalmoezeniers van de Arbeid die er het Sint-Janscollege inrichtten. Tip: Wandelen in het natuurgebied Meldertbos kan. Het kasteelpark is vrij toegankelijk en wordt beheerd door Natuurpunt. Het is een oud bos met heel wat voorjaarsbloeiers met interessante cultuurhistorische elementen. Wie weet kruist een ringslang wel je pad. Of speur in de herfst naar de zeldzame rode kelkzwam!
Auteur: De Tuinen van Hoegaarden
Erfgoed

Marollenkapel
Het is een laatgotisch gebouw uit het midden van de 16de eeuw, dat omstreeks 1765 werd voorzien van een klokkentorentje en vergroot met een sacristie. Voor de noordgevel staan 2 oude lindebomen. Voormalige bedevaartplaats tegen huidziekten. Jaarlijks gaat de processie nog uit.
Auteur: De Tuinen van Hoegaarden
Erfgoed

Het Zoet Water
In het begin van de 17de eeuw waren de huidige Zoete Waters een groot moeras. Rond die tijd werd begonnen met het uitgraven van vijvers met daartussen dammetjes om het waterniveau in de hand te houden. De bewoners van Leuven kwamen in de jaren 1900 naar hier om van de fraaie omgeving te genieten. Wanneer de naam Zoete Waters precies is ontstaan, is niet duidelijk. Ernest Claes kende de omgeving ook, want in zijn boek Leuven, o schone dagen vertelt hij over een bezoek dat hem blijkbaar best beviel. Vanaf 1932 werd een attractiepark uitgebouwd aan de Zoete Waters. Een belangrijk onderdeel ervan was een houten velodroom, waar voormalig wereldkampioen Poeske Scherens af en toe kwam trainen.
Auteur: Lannoo
Vijver

Koninklijk Atheneum
Tijdens het optrekken van het nieuwe gebouw moest de school elders ondergebracht worden. Hiervoor had de Tiense Suikerraffinaderij de lokalen van haar "'Patronaat" in de Beaudouinstraat afgestaan. Op 18 november 1953 werden de nieuwe gebouwen van het Atheneum plechtig ingewijd in het bijzijn van de minister van Nationale Opvoeding, de heer Harmel. Het nieuwe Koninklijk Atheneum van Tienen vormt een indrukwekkend geheel van gebouwen. De lengte van de voorgevel, uitziend op de Gilainstraat, bedraagt niet minder dan 98,35 meter. Het Koninklijk Atheneum Tienen - den athenai- heeft een rijke geschiedenis van bijna honderd jaar op zijn naam. In 2020 willen we dit op een gepaste wijze vieren.
School

het toreke
Op 13 mei 1847 stelde stadsarchitect François Drossaert een ontwerpdossier samen voor de bouw van een nieuwe gevangenis achter het politiebureau op de Grote Markt. Op 1 oktober 1848 werd het gebouw in dienst genomen. Tot 1862 zat men hier ook daadwerkelijk de politiestraffen uit. Na de restauratie in 1978 werd het ingericht als museum.
Na 20 jaar werd het museum gerenoveerd en gevoelig uitgebreid. Hierbij werd niet alleen de tentoonstellingsruimte verdubbeld, maar werd ook voldoende ruimte voorzien om de museumstukken in optimale omstandigheden te bewaren.
Auteur: jonathanpaesmans
Museum

De Huizen van Ranst
Op de Wolmarkt bevinden zich enkele van de mooiste woningen van de stad, die oorspronkelijk eigendom waren van de adelijke familie van Ranst. Waarschijnlijk vormden de van Ransthuizen (nrs. 15-17, 19 en 21) oorspronkelijk één groot geheel. Men veronderstelt dat deze huizen reeds in de 15de eeuw in het bezit gekomen zijn van deze familie. Verscheidene leden werkten zich in de stad op tot belangrijke openbare functionarissen. Zo werden Adrianus (1568) en Jacobus (1653) van Ranst beiden burgemeester van Tienen.
Auteur: jonathanpaesmans
Gebouw

Suikermuseum
Een bezoek aan het gloednieuwe Suikermuseum mag zeker niet op het programma ontbreken. In dit museum gaan we op zoek naar de 'verloren smaak van suiker'. Kleurrijke animatiefiguren roepen op om de bron van het onheil op te sporen. Het wordt een tocht langs verhalen, geluiden en sfeerbeelden uit de kleurrijke wereld van suiker.
Het museum omvat verscheidene afdelingen, gespreid over de 3 verdiepingen van de vroegere stadshallen. Alle aspecten komen aan bod: de boeiende sociale geschiedenis, de bietenoogst, de honingproductie van de bijen, tot alle mogelijke toepassingen van suiker. Op de zolderverdieping van het museum is een ruimte voorzien voor tijdelijke tentoonstellingen, opgesteld voor de duur van één jaar.
Het Suikermuseum maakt gebruik van de nieuwste museumtechnieken. Een bezoek gebeurt aan de hand van een luistergids.
Museum

stadhuis
De huidige voorgevel wordt bepaald door de verbouwingswerken die in 1830 door de architect Philippe Robbiets werden uitgevoerd. De smeedijzeren balustrade is uniek
Auteur: jochenmeeus
Gemeentehuis

POI

Pellenberg
Beklimmingscode van RouteYou : E_1_c
Lengte : 0.34 km
Stijging : 31 m
Gemiddelde hellingsgraad : 9 m / 100 m - 8.67 %
Maximale hellingsgraad : 11.49 %
Auteur: Cols&Climbs@RouteYou
Helling

Grotendries
Beklimmingscode van RouteYou : E_4_d
Lengte : 0.68 km
Stijging : 32 m
Gemiddelde hellingsgraad : 5 m / 100 m - 4.74 %
Maximale hellingsgraad : 8.46 %
Auteur: Cols&Climbs@RouteYou
Helling

Bruyère du Wez
Beklimmingscode van RouteYou : E_1_c
Lengte : 0.41 km
Stijging : 33 m
Gemiddelde hellingsgraad : 7 m / 100 m - 7.06 %
Maximale hellingsgraad : 13.55 %
Auteur: Cols&Climbs@RouteYou
Helling

Herendaal-Tegelbergweg
Beklimmingscode van RouteYou : E_5_e

GASTHUISBOSWANDELING 10KM - - Langs Kasteel de Maurissens! Pellenberg
Start aan Kasteel de Maurissens. Wanneer we het kasteel langs wandelen komen we achter het kasteel in een veldweg. We wandelen 250meter naar de Sint Barabaradreef, die we oversteken. We komen in het Papenveld waar we steeds links aanhouden tot we aan de Ganzendries uitkomen. We slaan rechtsaf en na 200meter slaan we linksaf in de Kleine Ganzendries. Na 150meter slaan we rechtsaf in het Steenbergwegje, hier moet je goed opletten want dit is echt een klein weggetje waar je makkelijk voorbij wandelt. Via dit weggetje klimmen we gedurende 200 meter tot we uitkomen bij de kerk van Pellenberg. We blijven de baan volgen tot we na 300meter rechts afslaan in de Fonteinstraat. We steken de Lostraat over en blijven de weg verder volgen tot we uitkomen op de Kapelstraat. We slaan hier linksaf en na 100meter terug linksaf, op de hoek van dit punt zien we de Sint-Anna-kapel. Wanneer we verder wandelen verandert de beton baan naar een weideweg die we voor 750meter zullen volgen door de weides met een open landschap. Wanneer we op een T-splitsing komen met de Kapelledreef slaan we links af. Na 250meter komen we het Gulden Gehucht tegen, een biologische boerderij. Aan dit punt hebben we 3km in totaal afgelegd. We wandelen verder en komen uit op een kruispunt. We slaan linksaf in de Zavelstraat, een dalende kasseistraat. We volgen deze kasseistraat voor 500meter daarna gaat deze nog 200meter over in een gewone asfaltweg. We slaan linksaf in de Lindenweg. Vanaf dit punt gaan we de mooiste stukken van het Gasthuisbos leren kennen. De eerste 300meter wandelen we door een dreef maar na de dreef krijgen we een zeer mooi landschap te zien. Hierna wandelen we nog 1km verder door het bos en passeren nog mooie stukken natuur. Wanneer we het Gasthuisbos verlaten en in de Meistraat rechts afslaan hebben we 5,5km op de teller. We wandelen nu 1,25km langs de Meistraat. We steken de Lostraat over en slaan dan op de splitsing rechtsaf. We wandelen nu 700meter door een afdalende holle weg naar de Nederblok (straat). We slaan hier linksaf. Na 600meter slaan we rechtsaf in de Onze-Lieve-Vrouwestraat. Na 400meter slaan we linksaf in de Varenbergstraat, we wandelen nog 250meter voor we uitkomen op de Ganzendries. We slaan rechtsaf en na 150 meter slaan we linksaf in een weg door open weiden. Na 600meter komen we uit bij het Koebos. We slaan op de splitsing links af en gaan door het houten poortje. We blijven nu langs de rand van dit bos, we nemen enkele brugjes over de doorlopende riviertjes in dit bos. We komen uiteindelijk uit bij de Gravenveldstraat en we slaan linksaf. Na 200 meter slaan we op het kruispunt linksaf. We wandelen over een veldweg nog 600meter tot wanneer we terug uitkomen bij Kasteelpark de Maurissens. In totaal hebben we 10km op de teller.
Auteur: ROUTELAND
Wandelroute

Het Kalvariebos. Ooit was hier de zee.
We staan hier op 83 meter hoogte boven op de Kalvarieberg in het Kalvariebos. De heuvel zelf is wat we noemen een getuigenheuvel en is typisch voor het Hageland. Zijn ontstaan begint miljoenen jaren geleden toen het land hier overspoeld was door de zee, de Diestiaanse zee. In de bodem van de zee werden kloven opgevuld met zand. Dit was ijzerrijk zand. Toen de zee verdwenen was en de zeebodem aan de oppervlakte kwam, ontwikkelde zich een bodem. Op de plekken met ijzerrijk zand klitte het ijzer bij mekaar en vormde sterke lagen, banken, die niet door erosie aangetast werden. Terwijl de rest van de omgeving stilaan weg’spoelde’, bleven de ijzerbanken als toppen van de heuvels hoog in het omringende landschap staan.
Op de top zien we een zgn. calvarie: de beeldengroep met Maria en Johannes stelt de kruisiging voor van Christus. In het ancien regime was deze heuvel eigendom van de abdij van Sint-Geertrui in Leuven. Hun ‘buitenhuis’, een kasteel waardig, bevond zich aan de voet van de berg. Op de Ferrariskaart van 250 jaar geleden staat hier reeds een kruis getekend. Het hoeft ons zeker niet te verwonderen dat hier door de abdij een calavarie werd opgericht, verwijzend naar de berg Gologotha in Jeruzalem.
Twee dreven vertrokken van hun buitengebied naar de top van de berg. Misschien loop je nu in de voetsporen van brevierende paters. De inspanning om de berg te beklimmen zal wel een kleine boetedoening geweest zijn voor het luxueuze leven in het buitengoed.
Devotie is niet meer de hoofdbestemming van dit bos. Er is een uitgebreide speelzone en het blijkt de uitgelezen plek te zijn voor de organisatie van huwelijken. Een schepen sprak dan ook recent van ‘deze groene huwelijkskathedraal’.
De oorspronkelijke calvariegroep dateert uit de 19de eeuw en werd opgericht door de familie ’T Serclaes. De huidige beelden, geplaatst door de gemeente, dateren van 1992. In 2024 werden de beelden door de gemeente hersteld.
In het bos staan overwegend beuken, vermoedelijk aangeplant door de adellijke eigenaren in de 19de eeuw. Als je goed om je heen kijkt, zie je een groepje van beuken in een cirkel geplant: heksen- of apostelenkring genoemd. Het was toen mode om dit soort van prieeltjes van beuk te maken. Zelfs in de winter behouden beuken lang hun verdorde bladeren en bleef het prieeltje een intiem plekje. Zodra deze bomen niet meer gesnoeid werden, groeide ze uit tot wat we nu zien.
Er is – typisch voor het schaduwrijke beukenbos - erg weinig ondergroei. Hier en daar schiet de immergroene hulst op en waar meer licht is, zie je tamme kastanjes.
Kijk ook eens naar de graffiti in de bomen. Enkele generaties jongelui krasten hier hun namen en liefdesbetuigingen in de bast.
Auteur: Jan Rymenams
Speelbos

Het kasteel van Lubbeek. Absoluut geen luchtkasteel.
Van hieruit hebben we een gezicht op het vroegere kasteel de Biolley-T'Serclaes. Maar voor het in 1798 tijdens de Franse overheersing in handen kwam van burgers, was deze plek eeuwenlang eigendom van de Sint-Geertruiabdij te Leuven. Einde 14e eeuw was er reeds sprake van het Hof ter Capelle. Capelle zal dan wel verwezen hebben naar het bedevaartsoord van Onze-Lieve-Vrouw, vlakbij. Naast het landbouwhof werd een huis van plaisantie gebouwd. Dat was een plek om zich terug te trekken uit de drukte van de stad of om verkoeling te zoeken op hete zomerdagen. Op het einde van het ancien régime was het uitgegroeid tot een luxueus verblijf voor deze reguliere kanunniken. Op de kaart van Ferraris zien we de strakke en geometrische aanleg van het park. De grote vijvers, waarvan er nu slechts enkele overschieten, namen een belangrijke plaats in en waren belangrijk voor de viskweek. Trouwens, aan het domein was ook een boerderij verbonden. In de loop van de 19de eeuw zou het goed herhaaldelijk aangepast worden en evolueerde het strakke Franse park naar een romantisch Engels park, zoals we het nu nog grotendeels zien.
Na gewisseld te zijn van enkele eigenaars, werd het in 1853 aangekocht door Theodoor de T'Serclaes de Wommersom, lid van een eeuwenoude adellijke familie. Hij had zich tijdens de strijd van de Belgische onafhankelijkheid onderscheiden. Hij werd trouwens tijdens de gevechten zwaar gewond. Op 2 juli 1840 trouwde hij in Verviers met Marie Anne de Biolley (1822-1859), dochter van textielbaron, burggraaf en senator Raymond de Biolley. Zijn zoon, Evrard T'Serclaes, was een vroom katholiek. Hij liet in 1890 een neogotische slotkapel bouwen in het kader van de ‘herkerstening’ van het domein, waarbij de als te bloot ervaren beelden die refereerden aan de klassieke oudheid, werden verwijderd en naar verluidt zelfs werden begraven.
Theodoor ontpopte hij zich als een verdediger van de Vlaamse taal, de taal van de meerderheid van de Belgen. In twee toespraken in juni 1849, verzette hij zich tegen de volgens hem nefaste taalpolitiek van de regering Lebeau en voorspelde de grootste gevaren voor de Belgische eenheid, indien de door de meerderheid in het land gesproken 'Vlaamse' taal verder zou worden verdrukt.
'T Serclaes was een devoot man. Hij werd begraven in de familiekelder in Wommersom, gekleed in de pij van de Derde Orde van Sint-Franciscus, waarvan hij lid was. In zijn testament had hij de wens uitgedrukt dat zijn hart in een koperen koffertje zou bewaard worden in de basiliek van Scherpenheuvel. Een speciale tegel in de basiliek geeft de plaats aan waar het hart werd bijgezet.
Auteur: Jan Rymenams
Kasteel

Een 200-jarige ijskelder. Cool!
Vlakbij de kapel zien we een kleine heuvel met de ingang van een ijskelder. Hij dateert uit 1816, op het moment dat het kasteel herbouwd werd en de toenmalige kapel werd afgebroken. Stenen van de kapel werden gerecupereerd en zijn verwerkt in de toegang en in de kelderruimte.
Het gaat om een zeldzaam type dat een spiraalvormig sas heeft dat eindigt in een omgekeerd-eivormige bewaarruimte.
IJs haalde men uit de naburig gelegen vijvers. Het werd in handzame blokken gezaagd en op een kruiwagen naar de ijskelder gebracht. Uiteraard werkte dit alleen wanneer de winters streng genoeg waren.
De kelder was zo gebouwd dat de koude maximaal werd bijgehouden. Of anders bekeken: dat er geen warmte werd toegelaten. Zoals het woord ‘kelder’ aangeeft, bevindt het grootste gedeelte zich onder de grond. De ingang loopt via een gang naar de kelder zodat wanneer de kelder geopend wordt, er geen direct contact is met de buitenlucht. Minstens twee deuren zorgen voor een sluis. De toegang werd soms in een bocht gebouwd; hier is het zelfs een spiraal. De opening is naar het noorden of noordoosten gericht.Het geheel is afgedekt met een berg aarde en struiken. Dit werkt isolerend, en geeft ook schaduw zodat de aarde niet rechtstreeks opwarmt. Niet zelden werd hierop een ‘folie’ aangebracht.
Het was belangrijk om de kelder zo droog mogelijk te houden. Smeltwater werd naar buiten afgevoerd. De conische vorm zorgde ervoor dat het water naar beneden liep. Het water sijpelde onderaan de grond in of werd via een afvoergeul naar de naburige vijvers weggevoerd. Het ijs kwam nooit rechtstreeks met de bodem in contact, maar rustte op een ijzeren rooster. Om te beletten dat de muren vochtig werden van het grondwater, werd de ijskelder op een lichte verhevenheid gebouwd. Een belangrijk deel stak dus uit boven het maaiveld.
Het was vooral de bedoeling om met het ijs producten te koelen of om het ijs zelf gewoonweg te kunnen consumeren in de vorm van sorbets. Er werd niets rechtstreeks in de kelder bewaard. Uitzonderlijk vinden we wel in de gang een nis of kamer waar producten koel konden bewaard worden. Maar dat was eerder uitzondering dan regel omdat het openen van de buitendeur de warmte binnen liet.
Het ijs werd ook door artsen gebruikt om zwellingen of infecties te verzorgen. Medicinale toepassingen hadden steeds een hoge prioriteit en de bezitters van een ijskelder dienden zonder dralen ijs ter beschikking te stellen.
Sinds enkele decennia hebben ijskelders een nieuw leven gekregen als slaapplaats voor vleermuizen tijdens de wintermaanden.
Auteur: Jan Rymenams
Historisch gebouw

De Sint Martinuskerk: een architectonisch voorbeeld van vier eeuwen geschiedenis.
De Sint Martinuskerk – en de naam wijst trouwens op een parochie van het eerste uur van de christianisatie in onze contreien- zal reeds van in de 12de eeuw door de norbertijnen van de abdij van ’t Park (Leuven) bediend worden. En die leverden ‘degelijke kwaliteit’ want een priester had meestal reeds tien studiejaren achter de rug voor hij parochieherder werd. Verschillende pastoors van Lubbeek brachten het zelfs tot abt van de abdij. Dit zal veranderen wanneer de orde tijdens de Franse overheersing wordt afgeschaft.
Het kerkgbouw
De witstenen, 22 meter hoge toren dateert uit de 15de eeuw, op een moment dat het economisch nog goed ging in het Hageland. De witte Lediaanse stenen komen waarschijnlijk uit groeven die de abdij in Bertem bezat. De bouwstijl is gotisch.
Het schip heeft een andere signatuur. Dat merken we aan de vorm van de ramen en het gebruik van baksteen. Dit kerkgedeelte is ruim 200 jaar jonger dan de toren en dateert van 1778, tijdens de bloeiende Oostenrijkse periode. Het waarschijnlijk oude Romaanse gedeelte was erg vervallen en veel te klein geworden: er zijn zo’n 800 communicanten in Lubbeek en er is slechts plaats voor 300. Nochtans zullen de parochianen heel wat te doen hebben en zelfs een gerechtelijke zaak moeten aanspannen, alvorens de abdij aan de eisen tegemoet komt. Het schip werd gebouwd op hetzelfde moment dat De Ferraris de Kabinetskaart tekende. Deze bouwstijl noemen we classicisme. En tenslotte hebben we het koor, dat in stijl gelijkaardig oogt als het schip. Maar het werd ongeveer 80 jaar later gebouwd, op een moment dat de kerk te klein werd voor de aangroeiende parochiebevolking. De arrondissementsbouwmeester Alexander Van Arenberg (1799-1877), die voor veel kerken in het Hageland zijn sporen heeft nagelaten, behield de bouwstijl.
De kareelstenen voor die laatste verbouwing zouden door de gemeente gebakken en geleverd worden. De klei haalde men uit een groeve vlak bij de kerk. De eiken voor het houtwerk haalde men uit het naburige Kerkbos en voor het vervoer van de materialen rekende men op de vrijwillige bijdrage van de parochianen. Dit laatste is trouwens iets wat elders in het Hageland ook gebeurde en beschouwd werd als een belangrijke uiting van vroomheid.
Het kerkhof
het is uitzonderlijk dat dergelijk plattelandskerkhof in het centrum van het dorp bewaard bleef. Er zijn meerdere fraaie graftekens te bewonderen. De oudste grafmonumenten zijn gegroepeerd ter hoogte van respectievelijk de noordwand van het koor en de noord- en zuidwand van de zijbeuken. Ze zijn uitgevoerd in blauwe hardsteen met een neoclassicistische of neogotische vormgeving. Ze dateren overwegend uit de 19de en de eerste helft van de 20ste eeuw en getuigen van de rijkdom van de adellijke families. De overheersende types zijn het sarcofaagmodel met omheind grafperk en de opstaande grafsteen met kruisbekroning. Naast de lokale vooraanstaanden zijn de graven van priesters sterk vertegenwoordigd.

GS Bikers rit 28 voor team C in 2026