Sint-Truiden
Sint-Truiden is qua oppervlakte de grootste gemeente van Limburg.
EÚn van de bezienswaardigheden is het stadhuis met belfort, waarvan het onderste deel uit de 13e eeuw dateert, de rest dateert uit 1608. De hallen (1366) vormen een gedeelte van de benedenverdieping van het stadhuis. De Hooggotische Lievenvrouwenkerk met toren in neogotiek en de voormalige benedictijnenabdij van Sint Trudo kan men ook bezichtigen.
Het begijnhof van Sint Agnes, gesticht in 1258, is opgenomen op de lijst van het werelderfgoed van UNESCO.
Een andere bezienswaardigheid is de Meridiaanlijn op het abdijplein die samen met de zuil met daarop het beeld van Sint Trudo een middagzonnewijzer vormt. Een gedenkplaat verwijst naar Truienaar Graaf de Theux de Meylandt die als minister van binnenlandse zaken in 1836 verordende dat meridiaanlijnen moesten worden aangelegd opdat burgers hun uurwerk konden gelijkstellen op 12 uur Brusselse tijd.
(bron: wikipedia)
Auteur: Sarah De Keyzer
Meer informatie
Gemeente

Station Sint-Truiden
Er zijn rechtstreekse treinverbindingen (1 trein per uur) naar Alken (reistijd: 8 min), Hasselt (reistijd: 15 min), Genk (reistijd: 34 min), Landen (reistijd: 9 min), Tienen (reistijd: 22 min), Leuven (reistijd: 35 min) en Brussel (reistijd: 55 min).
Om een route te plannen klik hier. Vul vertrek en bestemming in. Door op het pijltje naast Enkel NMBS te klikken kan je kiezen tussen station of adres. Vul verder de datum en het tijdstip van je verplaatsing in en klik op de knop Bevestig.
Bus S2, 21a, 23a en 42 brengen je van het station naar het bedrijventerrein. Voor meer info klik je op de betreffende bushalte.
Voor een fietsroute vanaf het station van Sint-Truiden naar het bedrijventerrein klik hier.
Voor meer informatie en de deur-tot-deur routeplanner kan je bellen naar 02 528 28 28 of surfen naar www.nmbs.be.
Auteur: TRAJECT - Mobility Management
Meer informatie
Treinstation

Sint-Germanuskerk
Tienen werd ooit de blanke stad genoemd wegens zijn witgekalkte gevels, maar tegenwoordig vooral vanwege zijn witte torens. Van op afstand zijn er vier zichtbaar: van west naar oost de nieuwe watertoren, de kerken van Onze-Lieve-Vrouw en Sint-Germanus en de koeltoren van de suikerraffinaderij. De toren van Sint-Germanus is hiervan veruit de oudste: romaans, met zijn basis uit de 12de en 13de eeuw. De kerk staat er ook erg geprivilegieerd: op de hoogte van de Veemarkt, onder meer bereikbaar via twee steile trappen, met een stemmig beiaardhoekje aan de Apostelenhof. De kerk is tevens een voorbeeld van de bouwstenen uit de streek, vooral het kwartsiet van Overlaar. De toren (65 meter) en zijn beiaard (54 klokken) zijn bij gelegenheid te bezoeken. In de kerk tref je de organist aan het werk. Deze kerk is vereerd met het oudste kerkorgel van de Nederlanden. Na rampen in onder meer 1536 en 1635, zijn delen gotisch verbouwd. Mettertijd kwamen delen van de kerk ,,scheef'' te staan. Het koor is zeven graden uit de as van de beuk opgetrokken en de torenspits verzakte na een ontploffing in de stad. In 2003 werden drie muurschilderingen van Yvan Struys ingewijd. Met de steun van de provincie Vlaams-Brabant
Auteur: Wizpr.guide
Meer informatie
Kerk

Onze-Lieve-Vrouw-ten-Poelkerk
De ranke kerk op de Grote Markt dankt haar naam aan de ,,poel’’ waarop ze is gebouwd. Naar de verering van Onze-Lieve-Vrouw-aan-de-poel verwijst onder meer de grot aan de kant van de "Heldensquare". De legende vertelt dat in de 12de eeuw een deugdzaam man werd vermoord en in deze poel werd geworpen. Een vrouw voorspelde de bouw van een tempel op die plaats. Sedert die dag gebeurden er bij deze poel mirakels. Daarom gaf Hertog Jan I van Brabant de toestemming om er een kerk te bouwen. De kerk (1357-15de eeuw) is ontworpen door architect Jan van Oisy, die er dertig jaar mee zoet was. Tot op de dag van vandaag blijven restaurateurs aan het werk. De kerkhaan (25 kilo) en het torenkruis (8 meter lang) zijn zopas teruggeplaatst na bijna 25 jaar. Typisch aan de kerk is dat het schip nooit werd gebouwd. De voorgevel leunt daardoor meteen tegen twee dwarsbeuken aan. De nissen in de portalen zijn verfijnd gebeeldhouwd maar verloren hun beelden. In het interieur is werk van de Aarschottenaar Pieter-Jozef Verhaegen aanwezig. De 'Kruisoprichting' van Niklaas De Backer (1689) is een kopie naar Jan Van Dyck.
Auteur: Wizpr.guide
Kerk

Sint-Pieterskerk
De Sint-Pieterskerk of de Kerk van Sint-Pietersbanden is een kleine kerk in de parochie Sint-Pieters te Vissenaken .
De Sint-Pieterskerk is een eenbeukige classicistische kerk met ingebouwde westertoren. Ze is gebouwd in 1767. Als bouwmaterialen werd vooral gebruikgemaakt van baksteen en zandsteen. Naast de kerk bevindt zich de ommuurde pastorie uit 1636, opgetrokken in Vlaamse renaissancestijl. In de 18e eeuw werden wijzigingen aangebracht aan de ingangsdeur en aan het interieur.
Auteur: Wikipedia
Kerk

Sint-Maartenskerk
De eerste, kleine Sint-Maartenskerk was opgetrokken uit keien en arduinsteen en bedekt met een schaliëndak. Rond 1100 werd een romaanse kerk opgetrokken. De heilige Himelinus zou er volgens de overlevering in 631 begraven zijn en dat maakte van de kerk een centrum van volksdevotie. Eeuwenlang kwamen pelgrims uit alle windstreken ernaartoe. Boven het graf van de heilige, aan de ingang, was een altaar opgericht met erboven een muurschildering die Sint-Hemelinus voorstelde. Aan het altaar, achter een gesloten deur, was een grote put. Pelgrims haalden aarde uit deze put - er stond een ladder met wel zeven sporten in, zo diep was hij - en namen die mee naar huis. Zij mengden de aarde in het eten van mens en dier en hoopten zo ziekten te genezen. Het altaar met het beeld van de heilige werd door Franse en Hollandse troepen in 1635 vernield.
Auteur: Wikipedia

Wijndries
Helling in holle weg, lengte 400m, gemiddeld stijgingspercentage van 8%, maximum 14%
Auteur: tournst
Helling

Fietspunt Station Sint-Truiden
Het zuiden van Limburg is dé fruitkorf van België. Al eeuwen levert de vruchtbare grond de lekkerste appels, peren, kersen, aardbeien en wijnen op. De adel en clerus verrijkten het glooiende landschap met indrukwekkende abdijen, kastelen en kerken. Sint-Truiden – zesde monumentenstad van Vlaanderen – is de ideale startplek voor een fietstocht door dit pittige landschap. Reserveer jouw huurfiets online op www.fietsparadijslimburg.be Op de dag van je uitstap staan de fietsen klaar bij fietspunt station Sint-Truiden. Aanbod: ● Stadsfietsen ● Elektrische fietsen ● Fietstassen Fiets inleveren ● Niet-elektrische fietsen: mogelijk na sluitingstijd tot 21 u. ● Elektrische fietsen: mogelijk tot sluitingstijd Parking Betaalparking op wandelafstand: ● Parking Station Sint-Truiden
Auteur: Visit Limburg
Fietsverhuur

Sint-Gangulfuskerk
Gebouwd ten tijde van Adelardus II (1055-1082), abt van Sint-Truiden, als driebeukige romaanse basiliek die vermoedelijk een oudere kerk verving (zie blootleggen in de middenbeuk van een oudere pijler onder een van de huidige tijdens de laatste restauratiewerken). In 1133 verkrijgt de kerk parochiale rechten en omstreeks deze tijd worden koor, absis en transept bijgevoegd. De transeptarmen werden verbouwd in de 16de eeuw, de noordelijke zijbeuk in de loop van de 17de, 18de eeuw en de zuidelijke zijbeuk in de 18de eeuw. Einde 19de, begin 20ste eeuw werd de kerk volledig gecementeerd aan de buitenzijde en binnenin voorzien van een versierde bepleistering met neoromaanse inslag.
Auteur: Onroerend Erfgoed Vlaanderen

Kluis van Reynrode
Voor het eerst vermeld in 1087 als Renrode, bezit van de abdij van Sint-Truiden; de eerste kapel werd gebouwd door Jan en Willem van der Bruggen (de Ponte), augustijner kanunniken uit Corsendonck; in 1558 wordt de kapel vermeld als afhankelijkheid der parochie Donk, in 1576 beneficie van de pastoor van Binkom.
Auteur: Onroerend Erfgoed Vlaanderen
POI

Sint-Quirinus
Heterogeen geheel met omringend kerkhof: westtoren, een beuk van drie traveeën, een uitspringend transept en een driezijdig koor, geflankeerd door sacristieën. Gotisch koor van bak- en zandsteen, op sokkel van ijzerzandsteen, versterkt door typisch Brabantse steunberen (15de eeuw?); noordsacristie uit dezelfde tijd. Gotisch transept van dezelfde materialen uit de 16de eeuw. Bakstenen beuk heropgebouwd in 1748 (steen in de noordgevel), waarbij de oude zijbeuken weggelaten werden; binnenin sporen van de spitsboog der zijbeuk (ook buiten zichtbaar); oostelijke zuilen van de zijbeuk op eigenaardige wijze opnieuw gebruikt. Stucplafonds en zuidsacristie uit de 18de eeuw. Toren en bijbouwen gedagtekend 1847.
Auteur: Onroerend Erfgoed Vlaanderen
Gebedsplaats

Museum Slag van de Zilveren Helmen
Het museum Slag van de Zilveren Helmen is ondergebracht in een 18de-eeuwse schuur en gedenkt de ruiterijveldslag die hier geleverd werd op 12 augustus 1914 tussen 4000 Duitse en 2400 Belgische ruiters. De Duitse troepen leden hier na een acht uur durende veldslag hun enige nederlaag van de Eerste Wereldoorlog.
Auteur: Lannoo
Museum

Huizen van Ranst
Op de Wolmarkt bevinden zich enkele van de mooiste woningen van de stad, die oorspronkelijk eigendom waren van de adelijke familie van Ranst. Waarschijnlijk vormden de van Ransthuizen (nrs. 15-17, 19 en 21) oorspronkelijk één groot geheel. Men veronderstelt dat deze huizen reeds in de 15de eeuw in het bezit gekomen zijn van deze familie. Verscheidene leden werkten zich in de stad op tot belangrijke openbare functionarissen. Zo werden Adrianus (1568) en Jacobus (1653) van Ranst beiden burgemeester van Tienen.
De huidige woningen zijn na 1635 gebouwd, nadat de originele gebouwen totaal verwoest werden tijdens de "Tiense furie". De rijk versierde muurankers, aangebracht op de voorgevel, bevestigen dat de woningen nr. 15-17 gebouwd werden in 1636. Het huis nr. 19 uit 1661 is een dubbelhuis, bestaande uit twee verdiepingen met een hoger opgetrokken middenstuk, onder een zadeldak dat tussen zijtrapgevels gevat is. In de eerste bouwlaag van dit huis kan men Toscaanse kapitelen bewonderen, die op de tweede verdieping in Ionische zuilen eindigen. De fraai geriemde vensteromlijstingen zijn uitgevoerd in Lodewijk XIV-stijl. De mooie barokke rondboogdeur is te bereiken via een pui van vier treden. Op de centrale sluitsteen stond het nu weggekapte wapenschild afgebeeld, met daarboven een sterk overhangend fronton.
De drie woningen zijn een mooi voorbeeld van de samensmelting van verschillende stijlen, namelijk de traditionele bak- en zandstijl, de barok en de Lodewijk XIV-stijl
Auteur: jorenpardon
Historisch gebouw

Koninklijk Atheneum
Tijdens het optrekken van het nieuwe gebouw moest de school elders ondergebracht worden. Hiervoor had de Tiense Suikerraffinaderij de lokalen van haar "'Patronaat" in de Beaudouinstraat afgestaan. Op 18 november 1953 werden de nieuwe gebouwen van het Atheneum plechtig ingewijd in het bijzijn van de minister van Nationale Opvoeding, de heer Harmel. Het nieuwe Koninklijk Atheneum van Tienen vormt een indrukwekkend geheel van gebouwen. De lengte van de voorgevel, uitziend op de Gilainstraat, bedraagt niet minder dan 98,35 meter. Het Koninklijk Atheneum Tienen - den athenai- heeft een rijke geschiedenis van bijna honderd jaar op zijn naam. In 2020 willen we dit op een gepaste wijze vieren.
School

Het Toreke
De tentoonstelling 'Doodgewoon! Rituelen van leven en dood in de Romeinse tijd' in museum het Toreke toont ons de vondsten van de grootste archeologische site van de Benelux (20 ha): de Gallo-Romeinse schatten van het Grijpenveld in Tienen.
In het luik 'Rituelen van dood' bezoek je de magische wereld van de dodenrituelen in de Romeinse tijd. Blikvanger is de levensgrote reconstructie van de grafkamer van het ontdekte tumulusgraf van Grijpen. Het luik 'Rituelen van leven' opent een venster op de diepste gevoelens van onze medemens die hier 2.000 jaar geleden leefde. Wat deed een koppel om de vruchtbaarheid te bevorderen? Wat deed men na afwijzing van een geliefde? Hoe probeerde men onheil af te wenden?
Deze tentoonstelling over de Gallo-Romeinen in Tienen werd in een nieuw kleedje gestopt en toegankelijker gemaakt voor iedereen. Enkele leuke doe-hoekjes dompelen je helemaal onder in de Romeinse wereld. Speel zelf antropoloog: stel een skelet samen en bepaal of het een man of een vrouw, een jongen of een meisje was. Laat je toekomst voorspellen door de Gallo-Romeinse goden. Achterhaal aan de hand van de dierenpuzzels welke stukken van de offerdieren ook effectief opgegeten werden ...
Het Toreke organiseert het hele jaar door ook tijdelijke tentoonstellingen en kan individueel of onder begeleiding van een gids bezocht worden.
Auteur: gita kinnaer
Museum

Suikermuseum
Een bezoek aan het gloednieuwe Suikermuseum mag zeker niet op het programma ontbreken. In dit museum gaan we op zoek naar de 'verloren smaak van suiker'. Kleurrijke animatiefiguren roepen op om de bron van het onheil op te sporen. Het wordt een tocht langs verhalen, geluiden en sfeerbeelden uit de kleurrijke wereld van suiker.
Het museum omvat verscheidene afdelingen, gespreid over de 3 verdiepingen van de vroegere stadshallen. Alle aspecten komen aan bod: de boeiende sociale geschiedenis, de bietenoogst, de honingproductie van de bijen, tot alle mogelijke toepassingen van suiker. Op de zolderverdieping van het museum is een ruimte voorzien voor tijdelijke tentoonstellingen, opgesteld voor de duur van één jaar.
Het Suikermuseum maakt gebruik van de nieuwste museumtechnieken. Een bezoek gebeurt aan de hand van een luistergids.
Museum

Rotemse Molen
De Rotemse Molen is een watermolen op de Velpe, gelegen aan de Gidsenstraat 24 te Rotem, een gehucht van Halen. Deze onderslagmolen fungeerde als korenmolen.
De molen werd gebouwd in opdracht van de zusters van de Abdij van Mariënrode, vermoedelijk kort na 1422. Onderzoek toonde aan dat de oorspronkelijke molen vernield was en dat de oudste delen van de huidige molen uit 1646 stammen. Er werd tot 1715 aan gebouwd. In 1777 werd een nieuwe zuidgevel gebouwd.
Auteur: Wikipedia
Watermolen

Velm
Velm werd beroemd als het dorp van de film Rundskop. Rundskop is een Belgische misdaadfilm uit 2011 onder regie van Michaël R. Roskam. Het is een misdaaddrama over boeren en gangsters tegen de achtergrond van de Belgische hormonenmaffia. Het is voornamelijk gesproken in een Limburgs dialect, het Truierlands. Jacky Vanmarsenille is een veeboer uit Sint-Truiden in Limburg die zijdelings connecties heeft met de hormonenmaffia. Door een trauma uit zijn jeugd heeft hij het moeilijk in zijn omgang met vrouwen en stapelen de problemen zich op in zijn leven. Zeker wanneer hij een bekende uit zijn verleden ontmoet. Jacky Vanmarsenille wordt meesterlijk vertolkt door Matthias Schoenaerts.
Auteur: Dromos
Deelgemeente

POI

Parochiekerk Onze - Lieve - Vrouw - Geboorte
Volgens de volksmond wordt Pepijn van Landen vermeld als de stichter van Kapellen. Omdat er in de buurt van Antwerpen – waar Pepijn ook over vele landerijen beschikte – ook al een Kapellen bestond kreeg het dorp de naam Nieuwerkapellen of Nova Capella. Pepijn van Landen wordt ook beschouwd als de stichter van de O.-L.-Vrouw-Geboortekerk, die werd gebouwd als tegengewicht voor de tempel van de Romeinse godin der Liefde op de gelijknamige Venusberg. bron: Pastorale zone St. Franciscus - Glabbeek
Auteur: Blauwkruikje

Slag bij Neerwinden
Hier, tijdens de Slag bij Neerwinden geschiedde één van de afgrijselijkste slachtingen van de 17de eeuw. Het open, golvende landschap was een ideaal terrein voor miltairen om hun veldslagtechnieken te toetsen. En dat gebeurde hier ook op 29 juli 1693. Tussen Neerhespen, Laar, Neerlanden, Dormaal en Eliksem stond een troepenmacht van maar liefts 50 000 man. De linie lag ten zuiden van de Kleine Gete, en stond onder leiding van Willem III. Het was een verzameling van soldanten ui de Nederlandse Republiek, Engeland, Spanej , Zweden , Beieren, Hannover en Saksen. Aan de andere kant, ten hoogte van Landen stond Maarschalk de Luxembourg met 75.000 Fransen die voor Lodewijk XIV vochten. Eerder dit jaar was Henegouwen en Namen al bezweken. En het leger van Lodewijk XIV was niet te stuiten. De slag op 29 juli 1693 was kort maar verschrikkelijk bloedig. 20 tot 30 000 doden vielen op één dag. Historische bronnen melden een gruwelijke stank van de vele lijken die op het land bleven liggen, wooral van de vluchtende Nederlandse alliantie. Het dorp Neerwinden lagen middenin het front, en vele burgers werden eveneens slachtoffer. De streek zou de volgende jaren sterk ontvolken. Een één later zou opnieuw op deze plek een 2de grote veldslag plaatsvinden.
Auteur: RouteYou
Veldslag

Onze-Lieve-Vrouwekerk
Wat is de link tussen deze Onze-Lieve-Vrouwekerk, Nick Cave en een vliegende heilige? Dat verhaal vertelde Michiel Hendryckx in zijn wekelijkse bijdrage "altijd ergens, altijd iets" in De Standaard.
Nick Cave maakte een nummer 'Christina the Astonishing'. Die heilige, hier gekend als 'Christina de Wonderbare' zou tweemaal uit de dood herrijzen. En dat verhaal brengt Nick Cave en maakte hij wereldberoemd, maar in Vlaanderen is ze nauwelijks bekend.
De heilige Christina de Wonderbare of Christina Mirabilis (ca. 1150-1224) is een christelijke heilige van wie de naamdag op 24 juli wordt gevierd.
Toen Christina ergens in het begin van de dertig was, stierf ze voor de eerste keer. Zij zou vanuit de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Sint-Truiden begraven worden, maar midden onder de mis bezorgde ze haar familie en vrienden de schrik van hun leven door plotseling rechtop in de kist te gaan zitten en als een vogeltje naar het gewelf van de kerk te fladderen.
Auteur: Pascal Brackman

Het dorpsplein van Grazen: waar is de vijver?
Wie op zoek gaat naar het dorpsplein van Grazen heeft het even moeilijk. Er bestaat geen Dorpsstraat of een Kerkstraat. Google Maps plaatst je op de kruising van de Verdaelstraat met de Vijverstraat. Als je je naar hier begeeft, is er geen enkele visuele herkenning die je zegt dat dit het hart is van het dorp. Maar 450 meter verder in de Vijverstraat ontdek je een ruim plein en wanneer je in de hoek een opgeschoten kapel ziet, dan zou je graag willen geloven dat dit het ‘kerkplein’ is. De schaarse huizen in een open bebouwing rondom een grasplein, suggereren geenszins de intimiteit van een eeuwenoud dorp. Maar die driehoekige vorm van deze plaats dan? Is dat niet zo’n oude dries? Absoluut niet. Niet voor niets noemt het hier ‘Vijverstraat’. Reeds op de Villaretkaart van 1745 werd hier een vijver getekend omgeven door enkele losstaande hoeves en huizen en volgens de stippen op de kaart te zien lag de vijver midden in een boomgaard.
De vijver werd in 1953 gedempt. Naar het schijnt zou deze poel de oorzaak geweest zijn van ziektes. We hebben geen aanduidingen gevonden dat de plek zo ongezond was. Het lijkt eerder een argument van het gemeentebestuur om een kale betonweg aan te leggen en de idyllische vijver om te toveren naar een ‘green’ met het allure van een klein golfterrein. Vandaag kan er petanque gespeeld worden. Alleszins zullen de ouders van kleine kinderen wel tevreden geweest zijn met deze veilige beslissing...
Voorheen noemde de baan hier Dorpsstraat en eerder nog Daalstraat. Bij de fusie in 1977 bleek Geetbets reeds een Dorpsstraat te hebben en daarom werd de dorpsstraat van Grazen prompt omgedoopt tot Vijverstraat. Waarom niet ‘Groenstraat’ of zo. De vijver was reeds 25 jaar verdwenen.
Maar laten we niet sarcastisch zijn. Het is fijne groene plek, met flink wat zitbanken en petanquebanen. De vijf linden zijn goed aangeslagen en ze zullen een prachtige groene en geurige rand vormen wanneer de oude wilg er op een dag niet meer zal zijn. Deze majestueuze boom – je wordt duizelig wanneer je onder zijn takken naar boven kijkt – werd waarschijnlijk in 1959 geplant, op het moment dat het Kristus-Koningbeeld - dat nu aan de kerk staat – naar hier werd verplaatst.
Auteur: Jan Rymenams
Plein

Een nieuwe kerk en een bijzonder architect
Het is de Brusselse architect Jules Barbier die de plannen voor een nieuwe kerk tekende en de kosten raamde op 24.996 Bef. Dit moet zeker een tour de force voor een scherpe berekening geweest zijn want de uitgaven mochten niet meer dan 25.000 Bef. bedragen.
De bouw werd begonnen op 24 maart 1894 en voltooid in 1898. De volgende jaren zou de kerkfabriek amper aan de kosten kunnen voldoen. Het duurde jaren voor iedereen betaald werd. De aannemer Colsoul klaagde hierover nog in 1914. Of hij uiteindelijk zijn geld gekregen heeft, weten we niet. De Eerste Wereldoorlog zou wel eens het verloop van de financiering kunnen bepaald hebben.
Neogotiek en een vleugje Art Nouveau
Het moet ons niet verwonderen dat de kerk van Grazen ontworpen werd in een stijl die in die periode bij voorkeur gehanteerd werd voor religieuze gebouwen: de neogotiek. Als we daar een ander voorbeeld in het Hageland naast plaatsen, namelijk de kapel van het gasthuis in Aarschot, dan zijn de gelijkenissen groot. Uiteraard vinden we hier de spitsboog, het archetypisch kenmerk van de gotiek, terug. Maar kijk vooral naar het gebruik van baksteen afgewisseld met elementen in hardsteen. Die zie je overvloedig gebruikt in de inkom en spaarzaam in accenten van raamomlijstingen, dekstenen en druiplijsten. Het effect is niet alleen berekend op decoratie maar heeft ook een praktisch voordeel om gevoelige delen te beschermen en te ondersteunen. De ingang is – buiten enkele kruisbloemen op de geveltoppen na – de enige plaats waar beeldhouwkunst versierend gebruikt wordt: losse bladmotieven van de kapitelen en hoofdjes met ernstig kijkende gezichten.
De kleur van de rode bakstenen is subtiel gebruikt om de vensters iets in de grijze muurvlakken te laten uitspringen.
Het geheel is bijzonder elegant. Het lijkt alsof Barbier alle moeite genomen heeft om deze gracieuze bescheidenheid aan te passen aan de nederigheid van deze agrarische gemeenschap. Kijk maar naar het sierlijke daktorentje, het grote hellende dak, de smalle, gegroepeerde ramen…
En toch! Een markant detail zien we in het opvallend ronde venster met glasraam in de zuidelijke beuk. Het lijkt wel een juweel gevat in de heldere baksteen en de vloeiende, bijna voluptueuze vorm van de ‘dorpel’. Beeld je eens in dat je hier honderd jaar geleden op een besneeuwde avond en een heldere sterrenhemel naar de kerstmis gaat en dat het licht in de kerk uitnodigend gloeit...
Een nieuwe bestemming
In 1923 kocht de gemeente Geetbets voor een bedrag van 652.000 euro drie eigendommen van het bisdom: de kerk van Grazen en de parochiezaal en de pastorij van Rummen.
Momenteel kan de kerk gehuurd worden door mensen die er kleinschalige evenementen willen organiseren. Dat kunnen zowel privéactiviteiten zijn als activiteiten voor een ruimer publiek. Op die manier wordt de kerk een uitbreiding van het buurthuis vlakbij. Dat momenteel gerenoveerd en zou einde van dit jaar (2024) klaar moeten zijn. Voor de reservatie voor een dag betaal je 150 euro plus de verwarmingskosten.
Architect Jules Barbier, neogotiek en een Brusselse kermis
Wat ons uitermate verwondert is het feit dat de architect de niet onbekende Jules Barbier is. Jules Barbier werd in 1865 geboren in Hasselt maar zijn ouders woonden toen reeds in Schaarbeek. Het gezin was zeker niet onbemiddeld en had connecties in diverse kringen zoals het openbaar bestuur, de bouw- en zakenwereld en de artistieke scène. Het is dan misschien niet toevallig dat hij na zijn studies als architect aan de slag kon gaan bij Jules-Jacques Van Ysendyck. Van Ysendijck was een belangrijke, zo niet de belangrijkste vertegenwoordiger van de Vlaamse neorenaissancestijl. Het stadhuis van Schaarbeek is hiervan een schitterend voorbeeld. En hoewel Barbier het palet van diverse stijlen perfect beheerste, zal je vaak iets van dit neorenaissance historicisme in zijn realisaties terugvinden. Zelfs in zijn talrijke Art Nouveau-woningen is er een samenspel van baksteen en natuursteen en maakt hij gebruik van hoektorentjes en scherp hellende daken.
Barbier was erg actief bij restauraties van historische gebouwen. En hier moeten we waarschijnlijk zijn band met Grazen zoeken. Van 1893 tot 1910 werkte hij in Zoutleeuw en restaureerde er het gemeentehuis, de school, de overdekte markt en het vredegerecht. Dat hierdoor de contacten gelegd werden voor de bouw van de nieuwe kerk in Grazen, is best mogelijk.
Maar wat Barbier bij het grote publiek het meest beroemd maakte, en waardoor hij volgens het architectuurtijdschrift Vers l'art van 1898 tot onze meest opmerkelijke architecten behoorde, was zijn deelname aan grote tentoonstellingen zoals l’Exposition internationale de Bruxelles van 1897 waarvoor hij de wijk Vieux Bruxelles ontwierp. Dit was helemaal niet bedoeld als een wetenschappelijk verantwoorde archeologische reconstructie maar als een pittoreske uitvinding gebaseerd op stijlen uit het verleden. Voor l’Exposition universelle de Bruxelles (Solbosch) van 1910 tekende hij Bruxelles-Kermesse. De creatie ging op 24 augustus in de vlammen op. Barbier stierf een maand later op 29 september. Hij werd net 45 jaar.
Barbier, die een erg gevoelig man was en leed aan wat toen neurasthenie genoemd werd, heeft in zijn korte leven een erg groot oeuvre nagelaten dat te weinig bekend is.
Auteur: Jan Rymenams

Voor de poort van Ter Lenen
We staan voor de poort van Ter Lenen maar het goed zelf kunnen we van hieruit niet zien. Je moet bij een kilometer stappen om er te geraken. Dat doen we dus niet, maar geven je mee dat tot de Franse Revolutie de hoeve deel uit maakte van de uitgestrekte bezittingen van de cisterciënzerinnenabdij van Oriënte (circa 1234-1798). De abdij had de "curia de Leenen" in 1240, samen met 52,5 bunder of ruim 60 ha akker- en weiland, gekocht van een zekere Rolin de Lare. In de 14de eeuw was Ter Lenen een belangrijke exploitatie. De hoeve omvatte onder meer twee schuren, twee schaapstallen en een paardenstal.
In februari 1798 wordt de hoeve verkocht aan de Zoutleeuwse familie Coenen. Ze bouwden een riant woonhuis met een typisch ‘kasteelpark’. Ook hier werd rond 1897 een brouwerij en stokerij uitgebaat. In 1900 wordt melding gemaakt van de installatie van een stoommachine en vanaf 1903 is er ook sprake van een stoomstokerij. De brouwerij-stokerij sloot de deuren vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Hijzelf ontmantelde de installaties uit vrees dat het koper door de Duitsers zou gestolen worden. De brouwerij is evenwel nooit meer herstart. Een van de laatste bieren zou ‘Tripel Trezeke’ geweest zijn naar de naam Theresa, de echtgenote van de brouwer.
De judokaclub van Geetbets laat het gelijknamige bier sinds 2015 door brouwerij Den Triest in Kapelle op den Bosch brouwen. Je kan het slechts in een enkel café in Geetbets proeven.
Auteur: Jan Rymenams
Hoeve

Bokkenrijders in het grensgebied
Nadat de legers van de Zonnekoning en die van zijn Engelse en Hollandse tegenstanders in het begin van de 18de eeuw onze contreien verlaten hadden, was er een periode rust. Maar midden van de eeuw werd die vrede ruw verstoord wanneer de Fransen opnieuw gewapenderhand de Oostenrijkse Nederlanden voor enkele jaren bezetten. Daarenboven teisterden mislukte oogsten en een epidemie van rode loop de bevolking. Niet iedereen onderging deze armoede en ellende op een lijdzame manier. Mannen en vrouwen organiseerden zich in gewapende bendes en haalden met geweld het geld waar het zat. Op het platteland waren dit de rijkere boeren en molenaars. Maar ook kasteelheren en de clerus ontsnapten niet aan hun aandacht. In het Nederlandse Brabant en Limburg en bij ons in het Luikse Land van Loon, werden die bendes ‘bokkenrijders’ genoemd. De naam is door mensen bedacht. Vroeger dacht men dat de duivel eruit zag als een bok. De bange bevolking meende dat de leden van de roversbenden knechten van de duivel waren en op bokken door de lucht reden. De bendes sloegen op korte tijd toe op verschillende uiteen gelegen plaatsen waardoor de mythe ontstond dat de rovers en moordenaars konden vliegen. In werkelijkheid waren er verschillende grote bendes actief. Maar een kenmerk hadden ze gemeen: de leden schrikten er niet voor terug om ongebreideld geweld te gebruiken.
Zo ook geschiedde in 1753 in de Grazenmolen. Op 4 juni van dat jaar, Hemelvaartsdag, zakte een handvol bendeleden gekleed in een blauwe kiel en met een ‘boeckzak’ op de rug bij het vallen van de avond naar de molen af. Achteraf zou blijken dat Sus van Lewe uit het nabije Rummen de leiding had. De hond had amper de tijd om aan te slaan. Enkele bendeleden drongen het molenhuis binnen. Ze drukten de molenaar Jacobus Van der Bempt een pistool op de borst en eisten geld: “Doe hoendt, op den oegenblick u geldt." De molenaar was helemaal niet van plan om hier zomaar aan toe te geven. Maar verweer had geen zin; Jacobus werd tegen de grond gegooid en gekneveld. De meid Catharina Hardy, ongerust door het lawaai, snelde ter hulp en sloeg met een "snel1" een van de rovers een gat in het hoofd. Er waren drie man nodig voor ze overweldigd, geslagen en gekneveld werd. De verwarring en het tumult waren totaal. Huisvrouw Catharina Croes riep om hulp maar werd met de woorden: "Slaat die alde hex doet” en met stokslagen de mond gesnoerd. Ook zij werd vastgebonden. De schurken troffen de andere meid Catharina Van Tilt op haar kamer aan. Zij werd bij gebrek aan koorden aan haar bed gebonden met strengen garen. Ondertussen ging de hond wild te keer. Dit razend geblaf wekte de knecht P. Moreau, die in de paardenstal lag te slapen. Ook hij snelde ter hulp maar werd ogenblikkelijk door twee op wacht staande rovers bij de keel gegrepen, in huis gesleurd, op de grond gegooid en aan handen en voeten vastgebonden. Tenslotte werd ook de andere knecht Jan Celis gepakt en gekneveld. De bokkenrijders hadden de naam onschuldigen weinig kwaad te doen. Het moet ons dan ook niet verwonderen dat de hoofdman beval om de meiden en knechten verder gerust te laten.
Nu de situatie onder controle was, concentreerden de rovers zich op de zaak waarvoor ze gekomen waren: geld. Met de sleutels van de molenaar en zijn vrouw doorzochten ze alle hoeken en kanten van het huis. Ze vonden geld en andere waardevolle zaken, rukten de gouden trouwring van de molenaarsvrouw en toen ze niets meer vonden, vroegen ze aan de molenaar of er nog geld was. De molenaar ontkende, maar toen de bandieten in zijn broekzak nog enkele geldstukken aantroffen, was er genoeg reden om hem opnieuw bruut te slaan. Het enige effect was een zieltogende molenaar.
Je moet wel ongemeen harteloos en cynisch zijn om vervolgens te midden van de kreunende slachtoffers bij een flakkerende gewijde kaars, genoegzaam te eten en te drinken. Enige tijd later bliezen ze de kaars uit, verlieten na een geslaagde avond rustig het pand en lieten de slachtoffers hulpeloos achter. De molenaar zou enkele dagen later aan zijn verwondingen overlijden.
Toen die de volgende dag bij toeval gevonden werden, liet de graaf van Duras onmiddellijk een onderzoek instellen. Dit onderzoek gebeurde grondig en verrassend nauwkeurig. Alle getuigen werden ondervraagd op basis van een uitgebreide lijst met 35 vragen. Het waren vragen die heel concreet de omstandigheden moesten beschrijven en waarbij de verschillende getuigenverklaringen getoetst werden zodat er een coherent en waarheidsgetrouw verhaal ontstond. Daarenboven werd niet alleen het verloop gereconstrueerd maar bevatten de vragen de feiten die strafbaar waren.
Bij het getuigenverhoor bleek dat Sus van Leeuwe en Gerard Vanrusselt van Rummen herkend werden.
Maar de wet is geduldig, ze vergeet niet en achterhaalt de waarheid wel. Niet veel later werden vijftig leden van de bende opgepakt en te Wellen, Stevoort en Herk-de-Stad opgeknoopt. De straffen waren ongemeen wreed. Onthoofden was waarschijnlijk nog het meest humane, maar wurging, levend verbranden, radbraken of in stukken hakken waren doorgaans onderdeel van een afschrikwekkend spektakel.
Verhaal

De Melsterbeek. Het PFOS-schandaal voorbij.
Net voorbij de abdij komen we aan de Melsterbeek. Wanneer je naar het noorden kijkt valt op hoe kaarsrecht het water door het landschap snijdt. Je zou denken dat dit een recente aanpassing is, maar het was reeds in de 13de eeuw dat door toedoen van de abdij de beek over ruim anderhalve kilometer tussen abdij en molen gekanaliseerd werd en de molen zelfs enkele tientallen meters verplaatst werd.
Vrij grote waterwerken waren in de middeleeuwen niet ongewoon. Voor het vlot afvoeren van het water waren er sluizen aanwezig in het gebied. Op een kaart van 1665 van Abdij van Park staat bij de splitsing van de Graasbeek-Melsterbeek niet zo ver ten zuiden van de abdij van Orienten, een sluis weergegeven met daarbij de verduidelijking: 'sluyse van waer die hooft grachten gewatert worden'. Dit betekent dat de grachten in de beekvallei niet alleen gebruikt werden voor het afvoeren van overtollig water, maar ook benut werden voor het bevloeien van de gronden zodat een vruchtbaar laagje slib werd afgezet.
In 2021 stonden de lokale krantenberichten bol van het feit dat de beek een van de zwaarst met PFOS vervuilde waters van Vlaanderen was. Uiteraard was er onrust en werd gezocht naar mogelijke vervuilers. Een verlaten stort en een bedrijf van schokdempers werden geviseerd, maar konden niet als oorzaak worden aangeduid. En dan... dan is er een overdonderende stilte en verdwijnt het nieuws in de waan van de dag. We zullen het nooit weten.
Zoals vele waterlopen wisselt deze beek nogal eens een keertje van naam. We kennen ze als Molenbeek, Laerbeek en vroeger ook als Cicindria. De Cicindria stroomt trouwens vandaag nog in Sint-Truiden en vloeit er samen met de Melsterbeek.
De beek mondt in de Gete te Donk (Halen).
In de zomer van 2023 trad de beek nog in de buurt van de Galgenstraat buiten haar oevers, evenwel zonder veel schade te veroorzaken.
Wanneer we onze wandelweg zouden uitzetten op de kaart van het landschappelijk geheel dat in de Inventaris van Onroerend Erfgoed ‘Valleien van de Grote en Kleine Gete1’ wordt genoemd, dan valt het op dat het centrale gedeelte van Grazen hierin niet is opgenomen. Het is een vreemde enclave omgeven is door beken. De Grondbeek en de Melsterbeek vormen grotendeels de grens met Rummen en de Graesbeek met Zoutleeuw en Budingen. Het laat ook vermoeden dat bij tijden Grazen door omringend water enigszins geïsoleerd werd.
Beek

GS Bikers rit 31 voor team A in 2026